De Toekomst is een leegstaande fabriek bij Scheemda, dachten wij, maar in Hoogezand-Sappemeer staat ook een leegstaande fabriek die de Toekomst heet. Tegenwoordig worden er op zaterdagen rommelmarkten in georganiseerd.
Een lezer stuurde ons deze foto van De Toekomst die uit 1900 of daaromtrent stamt.
Een andere lezer attendeerde ons op het boek dat
in 1986 verscheen bij Van Gennep Amsterdam - het prachtboek Voorheen De
Vooruitgang (Ton Broekhuis, Eddie Marsman, Hans Miedema) met
Diggelfjoerachtige foto's van voormalige aardappelmeel- en
strokartonfabrieken in de Veenkoloniën. Beide Toekomstfabrieken staan
daarin. De Nieuwe Compagniester Toekomst fuseerde in 1968 met de Twee
Provinciën in Stadskanaal tot de Toekomst/Twee Provinciën (TTP), zodat de
naam Toekomst ook nog in Stadskanaal te zien is geweest.
Tenslotte volgt hier nog een fragment uit een tekst die ons werd toegestuurd, om ons eraan te herinneren dat we niet al te nostalgisch moeten doen als we naar deze fabrieken kijken:
‘Bah, misselijk kon je er soms van worden, die
rotte-eierenlucht, vooral bij westenwind’. De opkomende welvaart in Oost-
Groningen had zijn prijs. Aardappelmeel en karton. Stadskanaal had ze beide.
De Coöperatieve Strokartonfabriek “Ons Belang” en de Coöperatieve
Aardappelmeelfabriek “Toekomst - Twee Provinciën.” Die moesten voor meer
werkgelegenheid zorgen. Nou dat zal dan wel, maar die welvaart kon
behoorlijk stinken. “De Twee Provinciën” kon grote delen van het jaar
ongenadig stinken naar ‘rotte eieren’. Rondom de fabriek ging het nog wel,
daar rook je gekookte aardappels, maar de ellende begon wanneer het
afvalwater op de honderden hectares grote vloeivelden
achter de fabriek werd gespoten en na enkele dagen de eiwitten in het
afvalwater schuimend beginnen te rotten. Dan worden bij westenwind de
penetrante zwaveldampen over grote delen van Stadskanaal geblazen.
Ramen en deuren moeten dan dicht. De dampen doen de vaak met zorg gewassen
sneeuwwitte vitrage voor de ramen in korte tijd verkleuren. Wachtkamers bij
de huisartsen zitten vol met klachten over hoofdpijn en
ademhalingsmoeilijkheden. De ruilverkavelingwegen tussen de vloeivelden zijn
bij een harde zuidwestenwind vaak gestremd door rottend eiwitschuim dat over
de dijken van de vloeivelden wordt geblazen."
