Enige tijd geleden belandde ik bij toeval in Vancouver, een gezellige
stad met wel twee terrassen. Om de tijd te doden bezocht ik het dolfinarium,
alwaar in een bassin enkele orka's en dolfijnen zonder tenlastelegging
gevangen werden gehouden. Via raampjes kon men de dieren ook onder water
bespieden.
Bij één van de raampjes stond een klein meisje tekeningen van walvissen
aan een groot orka-oog te tonen. Wat er in het beest omging was niet te zien,
het oog vertoonde weinig emotie. Toen de tekeningen op waren zwom de orka
loom weg. In een tentoonstellingsruimte stonden modellen van de breinen van
een orka, een dolfijn en een mens. Veruit de primitiefste vorm, met de
minste windingen in de neocortex behoorde bij de laatstgenoemde soort.
Deze herinnering kwam laatst bij mij boven in de keuken bij het uitpakken
van een "rotolo". Een voorbeeld van een grote ontdekking die op toevallige
wijze ontstond. Vergelijkbaar met het apocriefe verhaal van Francis Crick,
die de dubbele helix van het DNA-molecuul in het haardvuur gezien zou hebben
toen hij even wegdommelde, of Ian Fleming wiens verwaarloosde
bacteriecultures beschimmelden of Dennett, die ineens bedacht dat zijn
brein wel een tekstverwerker leek.
Een kleine culinaire excursie is nu even onontbeerlijk. Een rotolo
vervaardigt men door op een dunne lap deeg een mengsel van gekookte spinazie,
parmezaanse kaas, Hüttenkäse en eidooier te leggen en het geheel op te
rollen. Vervolgens wikkelt men de rol stevig in een dunne doek met
daaromheen een touw. Deze rol moet in vijftig minuten in kokend water gaar
worden.
Bij het uitpakken treedt iets verrassends aan het licht: de deegrol heeft
het uiterlijk gekregen van langwerpige gekookte hersenen, de windingen zijn
identiek aan die van onze nieuwe hersenschors. Dit geeft te denken. Het is
duidelijk dat deze structuur ontstaat doordat de deegrol uitzet, maar
daarvoor eigenlijk geen ruimte heeft, zodat het vergrote oppervlak zich zo
goed en zo kwaad als het gaat in elkaar kreukelt.
Het lijdt geen twijfel dat zonder doek deze windingen niet zouden
ontstaan en de rol een grote bol zou worden. Ook is denkbaar dat het
oppervlak zonder tegendruk van de doek veel groter zou worden. Een stapje
verder, als in een flits ging mij een licht op.
Wat is de beperkende factor van het menselijk brein ? Zonder twijfel de
schedel. De schedel houdt het brein klein. Het laten ontstaan van een
superbrein is dus een fluitje van een cent. Misschien mag het niet van onze
ethici, maar men zou eens kunnen beginnen met een chimpanseefoetus. Zodra
het schedeldak gevormd is, wordt dat weggehaald waarna ons kleine aapje in
wording teruggeplaatst wordt in de moederaap.
In plaats van de schedel zou een soort vrouwencondoom aangebracht kunnen
worden, zodat de groeiende hersenen geen weerstand ondervinden. Omdat het
hoofd daardoor zonder twijfel twee keer zo groot als normaal wordt zal de
bevalling middels een keizersnede moeten plaatsvinden. Het hoeft niet te
verbazen als dit "egghead" al op tweejarige leeftijd geheel zelfstandig E=Mc
kwadraat op de glazen ruit van zijn steriele verblijfje schrijft.
Hierdoor zal onder druk van de publieke opinie de weg vrijkomen voor het
eerste experimentele supermensje. Wie weet wat die nog voor ons in petto
heeft.