- april 2009 - de verkiezingen
Ik had Rik gevraagd eens wat te schrijven over de komende verkiezingen in Zuid Afrika. Dit is het resultaat. Hij leverde er bovendien een cartoon bij.
De vorige afleveringen:
2009 is het jaar van de Zuma in Zuid-Afrika. Net als 2008 overigens, en zonder enige twijfel ook 2010, 2011 en 2012. Jacob Zuma is voorpaginanieuws in elke krant en het eerste item op het journaal, zowat elke dag. De leider van de ANC gaat zonder enige twijfel met een absolute meerderheid de aankomende verkiezingen binnenslepen, de vraag is alleen met welke marge.
Niet dat het nieuws over Zuma veel te maken heeft met de
verkiezingen. De kale, bebrilde en controversiële kerel, die me vanaf
posters door de hele stad begroet met dezelfde reptilische grijns die hij op
zijn gezicht tovert als hij weer eens een overwinningsdansje aan het maken
is buiten het gerechtshof, geniet van alle aandacht; ook al gaat het meestal
om een nieuwe corruptie- of fraudeaanklacht, die hij constant weet te
ontwijken, verlengen of blokkeren.
De West-Kaap, en vooral Kaapstad, is geen goede plaats om te wonen als je
een duidelijk beeld wil krijgen van de mening van de meeste stemmers.
Landelijk zijn de oppositiepartijen klein of ontzettend klein, en er zijn er
eigenlijk maar twee die er toe doen, de “blanke” liberale DA (Democratic
Alliance) en de nieuwe, slecht georganiseerde splinterpartij Cope (Congress
of the People), die vaak als een Xhosa-partij wordt bestempeld. Op het
platteland en in de Zulu-gebieden, vooral in de plaatsen waar de media
nauwelijks vertegenwoordigd zijn en de inwoners geen telefoon of internet
hebben, zien de stemmers vaak geen verschil tussen het landsbelang en het
ANC-belang.
Maar de media zijn neutraal en kritisch, en de studenten en Capetonians
stemmen in meerderheid DA. De blauwe T-shirts met het logo van de partij van
burgemeester Helen Zille zijn veel te zien op campus, en zeker niet alleen
op de rug van de rijke of blanke studenten. Dat betekent niet dat Zuma geen
achterban heeft op universiteiten of onder de Kaapse bevolking. De
jeugdleider van de ANC met zijn extreme standpunten over de
onaantastbaarheid en heiligheid van de regerende partij, die, net als Zuma
trouwens, geen opleiding heeft afgemaakt wordt even intens vervloekt als
opgehemeld.
Voor een heleboel ideologische studenten die een politieke
toekomst aan het plannen zijn is hij een held en een voorbeeld. Maar
politiek is voor de meesten niet iets waar veel aan te veranderen is. Het is
net zoiets als het weer in Nederland. Meestal is het bewolkt rotweer, en je
kunt er veel over praten, zeuren en schelden, maar er is niet echt iets wat
je er aan kan doen. Een partij die vier keer op rij rond zeventig procent
van de stemmen haalt, met steeds meer corrupte figuren en praktijken is iets
wat je als gegeven moet nemen.
Toch begint er misschien iets te veranderen. Laatst werd ik op het station
door iemand aangeklampt. Omdat hij er nogal shabby uitzag dacht ik eerst dat
hij me namaakzonnebrillen of gestolen parfum wou verkopen, maar hij vertelde
me enthousiast dat ik ANC moest stemmen. Ik had geen zin om een discussie te
beginnen, dus ik zei dat ik als buitenlander niet kon stemmen in
Zuid-Afrika. Nog wilder begon hij te praten en hij verzekerde me dat zelfs
buitenlanders nou mochten stemmen, maar dan wel op de ANC.
Hij had JZ zojuist persoonlijk ontmoet op de WC, met al zijn bodyguards. Als ik vandaag zou stemmen op ANC, kreeg ik morgen een huis. Met kabel-TV, twee verdiepingen en een zwembad. Zelf stemde hij niet op de partij, want Zuma was “full of shit”, maar hij had hem persoonlijk gevraagd om iedereen dit te vertellen, en wie was hij om niet de door God gekozen leider te helpen...
(Kaapstad, 11 april 2009)
