- dag 3 - gevarieerd
On Wings is niet alleen het meest gevarieerde blazersfestival ter wereld, het is ook het meest avontuurlijke. De combinaties die we op deze derde en laatste dag van het festival zagen waren behoorlijk uniek en zinderend. Kyteman met het Jazzorkest van het Concertgebouw en Christian Lindberg met Calefax. Kyteman is inmiddels zo beroemd dat zijn optreden in een vloek en een zucht was uitverkocht, maar het concert van Calefax, eerder op de dag, was eigenlijk nog veel beter en spannender.
Voor we bij die twee concerten komen (of eigenlijk drie, want Christian Lindberg brak met een verrassend kort soloconcert even in bij Calefax) wil ik nog even kort stilstaan bij de overige activiteiten, want er waren openbaar toegankelijke masterclasses, workshops en blazersklassen voor actieve blazers. Er was een muziekbeurs in de Oosterpoort. Er waren concerten rond het honderdjarig bestaan van Gruno's TNT Postharmonie door de hele stad Groningen en er waren twee gratis lunchconcerten. Bovendien ging het presentatieconcours, waarvan we gisteren het eerste deel gedeeltelijk mochten meemaken, verder met een presentatie van twee ensembles in de stationshal van Groningen. Het publiek kon stemmen. Het doet ons genoegen dat het Berlage Saxophone Quartet, waar we gisteren al enthousiast over waren, zowel de juryprijs als de publieksprijs heeft gewonnen. Hou ze in de gaten, want ze spelen onder meer ook eigen composities. Het Berlage Saxophone Quartet.
Calefaxl
Calefax is een rietblazerskwintet dat ter gelegenheid van het
vijfentwintigjarig bestaan een heel project lang werd uitgebreid tot een
twaalfkoppig rietblazersensemble. Calefax Extra Large. Ravel's La Valse
hadden ze al in 1995 (toen ze tien jaar bestonden) gearrangeerd voor
twaalf rietinstrumenten, maar nu kwamen daar een paar zeer uiteenlopende
composities bij, van Bach tot Reich. Met name Steve Reich's New York
Counterpoint, dat geschreven is voor één klarinet en tape, was
verbluffend mooi gearrangeerd. Ik vermoed dat de componist zeer
aangenaam verrast moet zijn geweest met deze versie, want je zit hier
werkelijk met open mond van bewondering naar te luisteren en te kijken.
Calefax is vooral een genoegen om live te zien omdat ze aanzienlijk
beter klinken dan op cd. Vergelijk het met een reproductie van een
schilderij en het echte schilderij. Bij een middelmatig schilderij maakt
het niet veel uit, maar een echt goed schilderij moet je in het echt
zien, dan zie je zoveel meer aan details en finesse, dat je dan pas
doordrongen raakt van het genie van de schilder. Zo was het hier ook.
Calefax speelt zo goed dat elk detail, elke subtiliteit, elke finesse
van de muziek overkomt. Meesterlijk!
Calefax en Christian Lindberg
Voor de pauze speelde het basiskwintet nog een stuk met Christian Lindberg, en kon
Lindberg zijn reputatie van wereldvermaard trombonist waarmaken. Dat
deed hij met verve, al leek hij juist in dit gezelschap wat misplaatst,
omdat hij wel erg van de grote gebaren en de dramatische figuren is.
Calefax deed het meer dan uitstekend overigens, en het was een
buitengewoon spannend en fraai muzikaal avontuur, misschien juist wel
vanwege dat contrast.
Christian Lindberg
Na de pauze verwachtten we een voortzetting van het concert van Calefax,
maar de zaal werd eerst verduisterd, waarna er luid leeuwengebrul klonk, waarna
er een band en een film werden gestart, met felle, harde muziek.
Christian Lindberg sprong op het podium voor een kort soloconcert. Als
trombonist weet hij hoe hij een show moet neerzetten, maar de man heeft
het wel heel erg met zichzelf getroffen, en de timing was verre van
perfect. Het was net alsof je een optreden van een ingetogen singer/songwriter
onderbreekt voor Ali B die even keihard komt rappen. Het volume ging
omhoog en er werd fel gespeeld. Zeker niet slecht, maar op het verkeerde
moment.
Calefax had hierna even moeite de concentratie te hervinden.
Kyteman & Jazz Orchestra of the Concertgebouw
Trompettist Kyteman, oftewel Colin Benders, is met zijn hiphoporkest in
korte tijd uitgegroeid tot een beroemdheid in Nederland. Het concert dat
hij hier zou geven was dan ook binnen een mum van tijd uitverkocht. Het
publiek was zeer gevarieerd, van een ouderwets, ouder jazzpubliek, dat
waarschijnlijk op de reputatie van het Jazzorkest van het Concertgebouw
was afgekomen, tot een zeer gemengd jong publiek. Het concert begon
met drie stukken die alleen door het jazzorkest gespeeld werden, en dat
viel zwaar tegen, moet ik bekennen. Het is een orkest dat vorig jaar een
Edison won (en dan denk ik meteen dat die Edisons nog steeds aan de
verkeerde acts worden uitgereikt) - een kleine bigband die keurige
nette-mensen-jazz speelt, met doodsaaie, obligate solo's die vooral
willen laten horen hoe virtuoos de solisten zijn. Brave Willem Duysmuziek, zal
ik maar zeggen.
Maar toen kwam Kyteman, een jongen die ik als trompettist nieteens zo
héél geweldig vind (Vloeimans is beter), maar hij had vijf stukken
geschreven voor dit orkest waardoor er ineens wat gebeurde. Kyteman weet
wat je met muziek moet doen. Er gebeurde iets magisch, waardoor dit
orkest boven zichzelf uitsteeg. En Kyteman zelf was ook goed op dreef.
Leuk om te zien hoe hij zat te kijken of ze de afronding van zijn
stukken wel goed voor elkaar kregen, want juist die zaten prachtig in
elkaar. Het leverde een fascinerend en intrigerend uur muziek op. Mooi mooi.
