Sommige mensen blijken verbaasd te zijn over het feit dat ik van zoveel verschillende soorten muziek hou. Daar ben ik dan weer verbaasd over, want goede muziek is gewoon goede muziek, en de categorie doet er niet zoveel toe. Het is te vergelijken met beeldende kunst - er zijn zeer veel stromingen, maar tegenwoordig kun je gelukkig alle stromingen ook serieus nemen, omdat er overal kwaliteit te vinden is. Toch is het nog steeds zo, dat mensen die gek zijn op figuratieve kunst, of verhalende kunst, meestal geen waardering kunnen opbrengen voor abstracte kunst, en mensen die van "moderne" kunst houden kijken vaak neer op figuratieve kunst. Voor mij staat alles open, ook op muziekgebied. Overal heb je prutsers en mensen die alleen maar technisch goed zijn, en overal lopen ook wat mensen rond die er echte kunst van kunnen maken. Dat geldt net zo voor muziek.
Figuratieve muziek
Muziek moet voor veel mensen wat te vertellen hebben. Daarom is het
geruststellend als muziek een verhaal probeert te vertellen of beelden
probeert op te roepen. In de klassieke muziek zijn daar genoeg voorbeelden
van aan te wijzen - Dvorak die in zijn symfonie "De Nieuwe Wereld" een
muzikaal portret van Amerika maakt, De Moldau die de loop van de rivier laat
horen, De Vier Jaargetijden, enzovoorts. Je hebt er nieteens tekst bij
nodig.
Singer/songwriters zijn in deze vergelijking de tekenaars of aquarellisten
van de muziek. Ook zij proberen een verhaal te vertellen, en doen dat goed
of minder goed.
Abstracte muziek
Minimal music zou je kunnen beschouwen als de Mondriaanstroming in de muziek,
terwijl free jazz de Karel Appelkant op gaat. En dan zijn er natuurlijk
allerlei variaties en tussenvormen. Geen waardeoordeel over de stroming
hier, want het oordeel staat of valt met de uitvoering. Kunst of kitsch? Die
vraag kun je je wel degelijk ook bij abstracte kunst stellen. Voor mij maakt
Vasarely bijvoorbeeld pure kitsch, terwijl Mondriaan wel degelijk kunst
maakte. In de jazz heb je veel vervelende toeteraars, maar ook geniale
muzikanten die je diep weten te raken.
Entertainment
De lastigste gebieden zijn die waarin entertainment een grote rol gaat
spelen. Ik word altijd behoorlijk wantrouwend als het entertainmentgehalte
erg groot is - ik heb David Bowie altijd een vervelende charlatan gevonden
die het zonder act nooit gered zou hebben. Datzelfde geldt voor Meat Loaf en
een hele rits andere artiesten. Leuk om naar te kijken, vermoed ik, maar
muzikaal volstrekt oninteressant.
Dansmuziek is ook zo'n grensgebied - de meeste dansmuziek kun je beschouwen
als vakkundig gemaakte serieschilderijen, maar af en toe springt er wel eens
iemand bovenuit die een meesterwerkje maakt (ik ken wel een paar fraaie
tango-voorbeelden).
Samengevat kun je stellen dat er overal goede
muziek te vinden is, en dat dat alles te maken heeft met personen. Sommige
zangers kunnen een perfect nummer helemaal om zeep helpen, terwijl anderen
zelfs het telefoonboek zo kunnen zingen dat het kunst wordt. Het is alleen
jammer dat je op de radio en op televisie zo weinig echte goede muziek
hoort, en zo veel leeg entertainment. Dat heeft waarschijnlijk te maken met
het feit dat de meeste mensen die zeggen van muziek te houden vooral houden
van geruststellend achtergrondgeluid, of een deuntje dat makkelijk is mee te
zingen.