De Dissidenten van stripmaker Derf Backderf speelt zich honderd jaar geleden af in een Amerika dat we vergeten lijken te zijn. De Democratische president Woodrow Wilson was aan de macht, maar Wilson was niet mals voor iedereen die ook maar enige kritiek durfde uiten op zijn beleid. En dat beleid was niet al te best.

Zo moesten de zogenaamde koppelteken-Amerikanen het nogal ontgelden, de Hyphenates (een hyphen is een koppelteken, als in Duits-Amerikaans, Italiaans-Amerikaans enzovoorts). Die wou hij het liefst deporteren. Hij was ook openlijk en ongefilterd racistisch – toen er een dienstplicht werd ingesteld moesten zwarte Amerikanen bijvoorbeeld ook in dienst, maar er werd een driehoekje van hun formulier afgescheurd, en dat betekende dat ze ergens werden ingedeeld waar ze in ieder geval nooit een wapen in handen zouden krijgen.

Derf Backderf schetst in zijn boek vooral de geschiedenis van het tijdschrift The Masses, dat weliswaar een bescheiden oplage had, maar dat altijd vol stond met kritische artikelen en scherpe politieke cartoons. Die cartoons met name stoorden Woodrow Wilson blijkbaar zo erg dat hij een wet uitvaardigde, de zogenaamde Spionagewet, die aantoonde dat politieke cartoons een bedreiging vormden voor de republiek. De eerste rechtszaak verloor de regering, maar dan komt er een nieuwe wet die het verzenden en verspreiden van het blad onmogelijk maakt.

Backderf laat tussendoor ook de activiteiten van de American Protective League zien, een buitengewoon reactionaire extreemrechtse militie die onder meer jacht maakte op dienstweigeraars, maar die ook verder gingen, vaak met grof geweld. De paralellen met de Proud Boys en verwante burgerbewegingen van nu zijn frappant, alleen werden de acties van honderd jaar geleden zorgvuldig uit de pers gehouden.

We krijgen in dit boek ook een aantal portretten van toonaangevende politieke cartoonisten van het legendarische The Masses, zoals Art Young, Cornelia Barns en Boardman Robinson, toen invloedrijk, nu vergeten. Het verhaal wordt verteld door de verzonnen jonge Duitse immigrant Joe Hertle, die meer grote namen uit de oppositie aan ons voorstelt, als de radicale Emma Goldman en de journalisten Max Eastman en John Reed.

Backderf begon zelf als politiek cartoonist, dus zijn hart ligt bij deze mensen, en dat merk je. Ondertussen krijgen we als lezer een verbluffend, vergeten stuk Amerikaanse geschiedenis mee, waarbij je per pagina meer opsteekt over die enerverende tijden. Backderf heeft een huzarenstukje afgeleverd, een ongeëvenaard meesterwerkje. Chapeau!

• Derf Backderf – De Dissidenten – Concerto Books – Hardcover met stofomslag – 344pp, € 34,99