Madeleine Pauliac is net 31 als ze bij het verzet gaat en meevecht in de bevrijding van Parijs. Een paar maanden later, in april 1945, wordt ze door generaal de Gaulle als arts-luitenant van de Forces françaises de l’intérieur (FFI) naar Polen gestuurd. Samen met een groep verpleegsters-ambulanciers vormt ze Het blauwe eskader dat de Fransen moet terughalen die onder meer door Stalin waren gevangengenomen.

De oorlog lijkt voorbij, maar de strijd om de macht nog lang niet. In Polen wordt het verzet bijvoorbeeld door de Russen veroordeeld tot de doodstraf, zodat de leiding volledig in handen kan komen van Russischgezinden. Pauliac zal verslag uitbrengen aan De Gaulle, maar voordat het zover is wordt ze (hoogst waarschijnlijk) vermoord door de Russen, die niet blij zouden zijn met alles wat Pauliac over hun te weten was gekomen.

Het blauwe eskader, 1945 vertelt het verhaal van elf buitengewoon moedige jonge vrouwen, die onder leiding van een onverschrokken Madeleine Pauliac in de periode na de val van het nazisme en de totstandkoming van het IJzeren Gordijn enkele duizenden Fransen hebben weten te redden uit erbarmelijke omstandigheden.

Wat ze daarbij en passant aan gruwelijkheden tegenkwamen wordt ons in dit verhaal niet bespaard, zie de drie bladzijden die ik je hier laat lezen – een concentratiekamp dat net bevrijd is waar ze Fransen ophalen, dat is de eerste bladzijde, een arts die vertelt hoe hij meisjes “herstelt” die eerst door de Duitsers, daarna door de Russen zijn verkracht, maar “Ik herstel hun lichaam, maar wie herstelt hun ziel?”…

En tenslotte de moeder-overste van een klooster waar eerst de Duitsers binnenvielen, daarna de Russen. De jonge nonnen die zwanger zijn geworden moeten geholpen worden en Pauliac zorgt er voor dat de “weeskinderen” naar Frankrijk kunnen gaan.

Wat uit deze en alle andere verhalen in dit aangrijpende boek weer blijkt is dat elke oorlog voor iedereen die er mee te maken krijgt een verschrikkelijke ervaring is, en dat onder oorlogsomstandigheden vaak niet het beste in mensen bovenkomt.

Achterin het boek vind je een dossier met foto’s van de echte hoofdpersonen en een groot aantal details van het verhaal, en je krijgt te horen hoe het met de vrouwen verder gegaan is in het leven. Dat zijn dan weer hoopgevende verhalen, want deze meiden waren en bleven altruïstische vrouwen en dat is toch waar de wereld het uiteindelijk van moet hebben.

Het blauwe eskader, 1945 is een indrukwekkend, aangrijpend verhaal waar je stil van wordt, maar waar ook af en toe ruimte is voor wat humor. Maar het is vooral een boek om stil van te worden.

• Le Pon & Ollagnir – Het blauwe eskader, 1945 – Vrije Vlucht – Dupuis – hardcover 152pp – € 29,99
• Bestel het boek hier bij een bekende webwinkel: Het blauwe eskader, 1945