van shitposts en kleine ijstijden: nederlandse schilderkunst herontdekt
Van een plek waar je het niet meteen zou verwachten komt een buitengewoon interessant boek over de Nederlandse schilderkunst uit de Gouden Eeuw (ruimbemeten, van de zestiende tot de achttiende eeuw), die dit keer op een andere manier dan gebruikelijk bekeken wordt.
De Tiroler Landesmusea hebben een vrij bescheiden, maar buitengewoon indrukwekkende verzameling Nederlandse kunst, dankzij een schenking. De conservatoren van die musea hebben zich een aantal vragen gesteld waardoor ze anders naar die kunst gingen kijken, met name door zich op details in die schilderijen te richten.
Wat doet die pissende hond bijvoorbeeld in die enorme kerk in het werk van Albert Cuyp? En waren er ook shitposts (onzinberichten) in de zeventiende eeuw? En wat voor dramatische verhalen gaan er schuil achter de bloemenstillevens van Rachel Ruysch?
De essays die deze vragen behandelen moeten niet allemaal even serieus genomen worden, want ze zijn vooral bedoeld om je als kijker met een frisse blik naar deze oude meesters te laten kijken, en daarin slaagt dit boek verbazingwekkend goed.
Dat komt ook door de voortreffelijke vormgeving, waarbij je steeds eerst een uitvergroot detail te zien krijgt dat de nieuwsgierigheid prikkelt, en daarna, als je de pagina openklapt, pas het hele schilderij. Je gaat dan als vanzelf het bijbehorende essay lezen, dat in het Engels en het Duits wordt aangeboden.
Er wordt stilgestaan bij Rembrandt, maar ook bij de verschillende kleuren wit in een mouw, iemand die iemand anders een gemene tik uitdeelt, ijstaferelen die tegenwoordig ondenkbaar zijn geworden, een duinlandschap dat bijna transparant is geschilderd, enzovoorts. En je gaat inderdaad op een nieuwe manier naar de oude meesters kijken. En dat door een boek uit Tirol.
- Of Shitposts and Little Ice Ages: Rediscovering Netherlandish Painting – Tiroler Landesmuseen – Kerber Verlag – € 28.-
- Bestel het boek hier bij een bekende webwinkel: Of Shitposts and Little Ice Ages



Detail van hetzelfde schilderij, met de verfbenodigdheden van waarschijnlijk de Vlaamse schilder Frans Francken de Jongere, in wiens werkplaats de schilder van dit schilderij heeft staan schilderen. Er is op dit schilderij veel aan verwijzingen naar de hogere schilderkunst te vinden, maar juist ook dit soort details – het gereedschap van de kunstenaar.
© Tiroler Landesmuseen 2026 Kerber Verlag