Ik wou het even hebben over de Lord Lister-boekjes, die in de jaren-50 razend populair waren. Elke week verscheen er een nieuwe voor 40 cents, en ze werden gedrukt in Hasselt (België). Wie ze schreef? Dat is nergens te vinden. Ze zaten bij ons in ieder geval in de leesmap. De hoofdpersoon was Lord Lister (zijn alter ego heette Raffles, de gentleman-inbreker), altijd in gezelschap van zijn helper Charles Brand en zijn trouwe chauffeur James Henderson. Hij was niet alleen van adel, maar ook nog eens een uiterst bekwaam arts, en beschikte over een buitengewone lichaamskracht en een buitenwereldlijke koelbloedigheid en scherpzinnigheid. Het verhaalpatroon was simpel. Gedreven door ‘zucht naar avontuur’ kwam Raffles (een figuur die het midden hield tussen Sherlock Holmes, Zorro en Baantjer) in confrontatie met engerds als ‘De Moloch’, ‘Mad Pete’ of de bende van Het Kwade Oog.   Enige fragmenten uit zo’n krakkemikkig geschreven boekje:  

Raffles reed nooit uit in omstandigheden als deze zonder in zijn auto het eenvoudige instrument mede te nemen dat de mensen van de elektrische centrale met een eigenaardig maar een treffend juist woord ‘melker’ plegen te noemen. Het is eigenlijk niets anders dan een stel telefoonhoorns voorzien van goed geïsoleerde, korte draden, die met een klemschroef aan de telefoondraad kunnen worden verbonden, die op deze wijze ‘gemolken wordt’.   Hij tilde het lichaam voorzichtig op en dadelijk sloeg de vrouw haar ogen op, haar lippen begonnen te trillen, er verscheen een glans van oneindige dankbaarheid en liefde in haar ogen, en toen gleed er langzaam een heldere traan over haar doodsbleke wangen. ‘Nu heb ik niets meer te verlangen’. klonk het als een zucht over haar lippen. ”Ik ga nu sterven, John Raffles, waarom het nog langer geheim te houden? Ik houd van je. Ik sterf met vreugde, omdat ik je heb kunnen redden’. ‘Jij zult niet sterven. Ik sta het niet toe’, zei Raffles ernstig.  ”En ik heb een zware, zware taak te verrichten, een zware en moeilijke taak. En geen tedere gevoelens, voor wie ook, mogen mij daarvan afhouden’.   Langzaam verdween het wapen in het lichaam van de Bengalees, die zonder een kreet te slaken, de ogen in zijn laatste snik nog vol haat op zijn tegenstander gevestigd, levenloos ter aarde zonk. ‘Ziezo mylord, dat hebben we keurig opgeknapt,’ riep hij uit. ”Ik heb wel eens aangenamer werk verricht, maar men heeft niet altijd de keus nietwaar? En laten we nu maar gauw maken dat we wegkomen, want door het schieten zal de politie wel gealarmeerd zijn. De praam ligt nog steeds onder het raam gereed om ons naar de overzijde te brengen..’.  

 Van die dingen dus……..


  LORD LISTER, ALIAS JOHN RAFFLES, DE GROTE ONBEKENDE

Wat weten erg veel mannen en sommige vrouwen nog van Lord Lister, genaamd John Raffles de grote onbekende?  Bij navraag zegt het velen nog wel iets.. Een Engelse avonturier, die werkelijk álles kan, die zich verbazend knap kan vermommen en die de hele wereld rondreist in zijn strijd tegen misdadige bendes en tegen het onrecht.

In deze hoedanigheid werpt hij zich op als weldoener voor de arme lieden, die op vaste tijden geld van hem ontvangen, dat Lord Lister overigens van de gierige adel steelt en van de misdadige bendes overal ter wereld afpakt, die opereert vanuit Londen, waar hij door het leven gaat als de rijke, bekende en geliefde Lord William Aberdeen. 

In zijn strijd tegen het grote onrecht heeft de grote onbekende – niemand weet dat Lord Lister de bekende filantroop Lord Aberdeen is – steun van z’n vriend en metgezel Charles Brand en de beresterke ‘reus’ James Henderson, in het dagelijkse leven de toegewijde chauffeur van mylord Aberdeen. Ook heeft John Raffles de beschikking over vele huizen over de hele wereld, een snel vliegtuig (de Duivel der Lucht) en een wonderbaarlijke duikboot, de Bruinvis genaamd.

Rond dit thema zijn vele Lord Listerverhalen geschreven, daarvan genoten miljoenen en genieten dagelijks nog velen!  U ook wel misschien? Bij velen zullen goede herinneringen aanwezig zijn omdat men de spannende verhalen ooit las…,  in de trein onderweg van de kazerne naar huis, of stiekem als vader of een grote broer ze in huis liet rondslingeren.

Die verhalen verschenen vanaf 1910 tot 1940 en daarna opnieuw vanaf begin 1946 tot begin 1968 en ze hielden miljoenen lezers in de ban. Zo erg zelfs dat heden ten dage nog velen de boekjes verzamelen en lezen en middels de Lord Listerklub Nederland onderling zijn verbonden. Samen weliswaar met verzamelaars van andere oude bladen!

                                          


lord lister

 

Lord Lister was een creatie van Karl Matull en Theo Blankensee en verscheen voor het eerst in het Duitse blad Lord Lister, genannt Raffles, des Meisterdib, toen in het Frans als Lord Lister, dit Raffles, le Grand Inconnu, van 1909 tot en met 1914. Hij begon met de illegaal gebruikte naam Raffles van EW Hornung, maar kreeg in Frankrijk al snel de naam “John C Sinclair”, en was daar succesvol onder die naam. Hij werd beschouwd als “een” Raffles, dat wil zeggen een Gentleman-dief, en niet zozeer als “de” Raffles. Hij verschijnt in verhalen met titels als “Tussen de ruïnes van Messine”, “De lucht torpedo”, “De verborgen schat van Siva”, en “De diamanten van de Hertog van Norfolk”.

Hij vecht tegen alle mogelijke ellendelingen en slechterikken, steelt hun spullen, en in elegante acties beschermt hij achtervolgde onschuldigen en helpt eerlijke mensen die door zwendelaars geruïneerd zijn. Een heer van top tot teen, maar hij verdraait de waarheid tegenover de politie en de Wet, maar hij gedraagt zich altijd correct volgens zijn eigen code en gelooft onvoorwaardelijk in gerechtigheid.

 

Hij wordt achternagezeten door Inspecteur Baxter van Scotland Yard en is verloofd met Miss Ellen Patrick-Baxter, de nicht van de inspecteur. Lord Lister is een kampioen cricketspeler en een populair lid van de High Society. Hij is uiteraard een meester in vermommingen en heeft een altijd aanwezig gevoel voor humor.

 

De verhalen van Lord Lister waren door heel Europa populair. De Nederlandse editie liep bijna zeshonderd afleveringen lang, en de Belgische liep maar liefst vijftig jaar en bijna vijfentwintighonderd (!) afleveringen. Kijk, daar kun je als verzamelaar nog eens wat mee!
Ook in Maleisië was Lord Lister populair, al was het onder een andere naam. De allereerste detective die ooit in Maleisië verscheen was Muhammad bin Muhammad Said’s Cheritera Kechurian Lima Million Ringgit oftewel de Geschiedenis van de Diefstal van Vijf Miljoen Dollars, gepubliceerd in 1922, maar geschreven tussen 1908 en 1914.
De hoofdrol wordt gespeeld door “John C. Sinclair”, een heldhaftige beroemde Engelse dief die tegen Mr Baxter oploopt, die hier politiecommissaris van Londen is, en, vreemd genoeg, Nick Carter, die weer in een geheel andere serie figureert.
De naam “Lord Lister” komt verder niet voor, maar het is duidelijk dat Said een Lord Listerverhaal aan het schrijven was.