Yvonne is een tachtigjarige, onafhankelijke vrouw die nog goed bij haar verstand is, maar ze woont na de dood van haar man alleen in een groot huis met haar oude hond en ze besluit, omdat ze haar vier kinderen niet tot last wil zijn, in een verzorgingstehuis te gaan wonen. Daar heeft ze vanaf de eerste dag het gevoel dat ze kopje onder gaat, maar dat laat ze niet gebeuren. Dit verhaal levert een ontroerende maar tegelijk bijzonder vrolijk stemmende graphic novel op, want Yvonne zet de regels van het huis naar haar hand en weet zowaar nog een keer de liefde te vinden. Een heerlijke strip dus.
Kopje onder.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 200 is een spel van optische illusies met vreemde banen en rondingen die je bijna ongemerkt op het verkeerde been proberen te zetten. Kijk er vooral even wat langer naar, want hij verandert terwijl je zit te kijken.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 201 heb ik met stempels gemaakt die ik allemaal uit plastic gummen heb gesneden. Die hebben een totaal andere structuur als de rubberen gummen, en ik wissel ze graag eens af. Soms combineer ik ze ook wel.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 202 laat een verzameling nootjes zien. Tenminste, dat denk je wellicht bij de eerste blik, maar dan kijk je even beter, en dan weet je ineens niet meer waar je nu eigenlijk naar zit te kijken. De vaste bezoeker van dit magazine weet al dat ik met deze grafieken probeer de kijker zo vaak en veel mogelijk in verwarring te brengen. Goed kijken, daar gaat het steeds weer om.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 203 zou je kunnen zen als een verzameling vlinders in het tere ochtendlicht, maar ook gewoon als een spel van optische illusies, als je wat nuchterder bent aangelegd. Kijk er even op je gemak naar, want ook deze wordt mooier als je er wat langer naar kijkt.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 204 is een spel van optische illusies waar je van een afstandje vrij gemakkelijk ook gezichten in kunt ontdekken, maar die verdwijnen als je gaat inzoomen, hoewel het beeld dan feitelijk scherper wordt. Kijk maar eens rustig.
Een stil geloof in engelen is wat je een literaire thriller zou kunnen noemen, of een psychologische thriller. Het verhaal werd geschreven door R.J Ellory en door scenarioschrijver Fabrice Colin en tekenaar Richard Guérineau tot een magnifieke, indrukwekkende graphic novel gemaakt, die wat mij betreft nog meer impact heeft dan het oorspronkelijke boek. Een absolute aanrader dus.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 195 is wederom een multi-interpretabel zoekplaatje, waarin onder meer een zelfbewuste vrouw te zien is, maar ook en complete fantasywereld, als je gaat kantelen, terwijl je van een afstand vooral voor de gek gehouden wordt door de optische illusies die het perspectief en de dieptewerking licht verstoren.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 196 is iets minder fijnzinnig opgezet, hier zijn de optische illusies bijna alleenheerser geworden, vrees ik. Gemaakt met stempels die ik uit diverse gummen heb gesneden, handmatig gedrukt in een oplage van één uniek exemplaar met verschillende zwarte stempelkussens. Langer kijken loont de moeite.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 197 kun je het beste van een afstandje bekijken. Waarom, dat zie je het beste als je even inzoomt, dan zie je hoe “slordig” hij in elkaar gestoken is, met bewuste ruwe randjes. Van een afstand vallen die bijna weg en gaan ze anders werken. En neem er dan even de tijd voor, zodat de rondingen verschijnen.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 198 is iets vluchtiger en ongrijpbaarder dan andere grafieken, maar als je even wat langer kijkt begint hij vanzelf te golven en komt hij op een merkwaardige manier tot rust. Gun ook deze even wat meer tijd dus, en je zult verbaasd staan.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 199 kun je het beste eerst van dichtbij bekijken, dus even inzoomen, dan krijg je er het snelste greep op, en dan bekijk je het totaalbeeld ook net even anders volgens mij. De kleuren komen ook opmerkelijk genoeg weer uit verschillende zwarte stempelkussens, waarbij ze steeds meer kleur krijgen naarmate ze ouder worden – het lijkt wel of het zwarte pigment wat sneller verdampt.
Onherstelbaar vernieuwd is de titel van een bijzondere tentoonstelling die op twee plaatsen te zien is waar je niet snel een fototentoonstelling zou verwachten, namelijk het plein voor het station van Assen en het voormalige koetshuis van Landgoed Overcingel. En dat is niet het enige dat uitzonderlijk is aan deze tentoonstelling – je ziet namelijk foto’s van het Drenthe van ongeveer een eeuw geleden in zwartwitfoto’s van Johannes Bernardus Schröer naast foto’s van het Drenthe van nu in kleur, gefotografeerd door Harry Cock. Een aanrader – absoluut gaan kijken!
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 190 is een spel van licht en schaduw die er heel simpel en overtuigend uitziet, zeker van een afstandje, maar waaraan van alles niet blijkt te kloppen, zeker als je gaat inzoomen. Rustig kijken, dan zie je het vanzelf.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 191 lijkt wel een verzameling ruwe stenen, totdat je wat beter gaat kijken. En als je gaat kantelen ontdek je misschien ook de gezichten die ik er in verstopt heb. Je moet kijkers tenslotte wel wat te doen geven, nietwaar?
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 192 is een beetje aan de weerbarstige kant, dat komt omdat hij werkelijk alle kanten op kan klappen, als het ware – qua perspectief ligt hier echt helemaal niets vast. En dan word je ook nog eens serieus afgeleid door al die vreemde gezichten die overal opduiken, ook op plekken waar je ze niet verwachtte.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 193 ziet er van een afstandje heel goed uit, met fraaie optische illusies die als je wat langer kijkt steeds verwarrender worden, maar als je gaat inzoomen snap je er helemaal niets meer van, want dan is het verband volledig verdwenen. Hou bij deze dus gewoon maar een beetje afstand.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 194 wordt juist intrigerender als je inzoomt. Ook deze heeft wel wat langer tijd nodig dan je normaalgesproken voor een beeldscherm neemt om ergens naar te kijken. Slow art is misschien ook niet echt geschikt om digitaal te laten zien, maar ik heb niet veel keus.
Sirocco is een bijzondere Italiaanse strip die draait om een bijzonder gezin dat in Venetië woont. Mia wil danseres worden, dat is haar grote passie. Ze wordt opgevoed door haar homofiele, alleenstaande vader, die café-restaurant Scirocco runt. En dan is er nog de inwonende grootmoeder die Mia stimuleert om haar passie te volgen, want oma was zelf beeldhouwster, maar kan al een poosje niets meer doen doordat kanker de kracht in haar handen heeft weggenomen. Genoeg voor een aangrijpende, meeslepende feelgoodstrip waar ik een aantal keren een brok van in de keel kreeg. Een absolute aanrader!
Sirocco
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 186 is een combinatie van science fiction-achtige zoekplaatjes voor gevorderden en optische illusies die pas na een tijdje kijken echt goed duidelijk worden. Neem er dus even rustig de tijd voor.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 187 ziet er op het eerste oog simpel en eenvoudig uit, maar hij blijkt bij nadere beschouwing toch behoorlijk multi-interpretabel te zijn, om het zo maar te zeggen. Ook hier weer een combinatie van optische illusies en een merkwaardig zoekplaatje.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 188 bevat onder meer een portret en profil van een oriëntaalse man met baard en groene tulband, maar je kunt in deze grafiek nog veel meer ontdekken als je er even rustig de tijd voor neemt. En van een afstandje nemen de optische illusies het volledig over.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 189 kun je het beste van een afstandje bekijken, en bij deze moet je beslist ook even gaan kantelen, want dan verandert hij op een opmerkelijke manier van karakter – de ene keer is hij aanzienlijk scherper dan de andere keer. En neem vooral ook hier weer even rustig de tijd. Ja ik weet het, ik ben een zeur, maar bij dit soort slow art is het wel essentieel dat je langer en aandachtiger kijkt.
Het Van Goghmuseum bestaat dit jaar vijftig jaar – in 1975, dus in het prille begin, heb ik er als dienstweigeraar een tijd mijn vervangende dienstplicht vervuld door er als suppoost te werken. Dat leverde me onder meer een levenslange hekel aan het werk van Van Gogh op, maar ik ben waarschijnlijk ook de enige Nederlander die ooit illegaal met een echte van Gogh onder de arm daar naar buiten gewandeld is.
Herinneringen aan het Van Goghmuseum.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 181 is een spel van optische illusies, licht en schaduw en opnieuw eentje die tijd en aandacht nodig heeft. Vluchtig kijken heeft geen zin, want dan zie je maar een fractie van wat er aan de hand is.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 182 draait ook weer om optische illusies, al zou je dat niet meteen zeggen. Ook hier geldt dat je gewoonweg langer moet kijken om door te krijgen wat er eigenlijk aan de hand is. Slow art dus.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 183 ziet er op het eerste gezicht wat toegankelijker uit, als een verzameling glimmende zetpillen ofzo, maar als je beter kijken, en zeker als je inzoomt, zul je die mening moeten bijstellen, want dan blijkt hij net even wat geraffineerder in elkaar te steken.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 184 is ritmisch opgezet, als een jazzcompositie, en een variatie op een thema, wat ook weer aan jazz doet denken. Optische illusies en ritme combineren mooi, zoals je hier ook weer kunt constateren.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 185 kun je het beste van een afstandje bekijken, en deze doet het staand beter dan liggend. Inzoomen is absoluut aan te raden. Zoekplaatje en optische illusies gecombineerd, dus je hoeft je niet te vervelen.
Ruud’s stokpaardjes aflevering 7 gaat over het verschil tussen de autocraat god en de voorbeeldmens Jezus, en het verschil tussen het oude en het nieuwe testament en hoe de katholieke kerk op een sluwe manier die twee met elkaar gecombineerd heeft. De zevende aflevering in deze reeks prikkelende essays van Ruud Moors, waarvan we er hier elke zondag een publiceren.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 178 is voor vele interpretaties vatbaar, en als je gaat inzoomen moet je zelfs die soms weer bijstellen. Langer kijken levert aanzienlijk meer kijkplezier op. Logisch toch? Maar dan moet je wel echt even wat langer blijven kijken.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 179 is een spel van licht en schaduw en van optische illusies en iemand zag er ook meteen een compositie van schelpen in. Ik ruik de zee! Kijk zelf maar even, en neem ook hier even uitgebreid de tijd.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 180 lijkt wel geplamuurd, maar ook deze heb ik gemaakt met stempels die ik uit diverse rubberen en plastic gummen heb gesneden met vlijmscherpe afbreekmesjes, terwijl ik bij het handmatig drukken verschillende zwarte stempelkussens hen gebruikt. De oplage bestaat ook hier weer uit één uniek exemplaar.
Ik moet eerlijk bekennen dat ik nooit zo gecharmeerd was van de avonturen van Blake en Mortimer – te stijf, te vergezocht, te veel tekst ook, wat ik in een strip toch wel hinderlijk vind – er moest altijd erg veel uitgelegd worden, terwijl ik vind dat in een strip het beeld een groot deel van het verhaal zou moeten vertellen. En dan de hoofdpersonen, twee tamelijk stijve Britse mannen, de een hoofd van de Britse geheime dienst, de ander, die met het baardje, een wetenschapper, een professor. Maar de nieuwe avonturen, met nieuwe scenaristen en een nieuwe tekenaar blijken toch de moeite waard. Ik heb in ieder geval met veel plezier de nieuwste aflevering gelezen.
De avonturen van Blake en Mortimer – 29 – Acht uur in Berlijn.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 173 is een multi-interpretabel zoekplaatje waarin je zowel grote ogen als Indiase tempelbeelden kunt ontdekken, en nog heel veel meer. Daarnaast word je door de optische illusies ook nog eens op een andere manier lichtelijk in verwarring gebracht. Maar een beetje aandacht en tijd zijn voldoende om greep te krijgen op deze slow art, maak je geen zorgen.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 174 ziet er wat rommelig en slordig uit, en dat betekent dat je hier toch ook vooral even wat langer naar moet kijken voordat je greep hebt op dit spel van optische illusies en vreemde structuren. Als je inzoomt krijg je waarschijnlijk iets sneller greep op het geheel.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 175 ziet er bedrieglijk eenvoudig uit, maar als je gaat kantelen gebeuren er toch weer onverwachte dingen met diepte en perspectief. Bovendien zitten er op onverwachte plekken ook nog eens ogen in verstopt.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 176 heb ik op een belachelijke manier volgepropt met van alles en nog wat, om de liefhebbers van de zoekplaatjes voor gevorderden eens echt goed aan het werk te zetten, haha. Ondertussen heb ik ook nog geprobeerd er wat subtiele optische illusies in te smokkelen, dus geen eknele kijker hoeft zich hier te vervelen, lijkt me.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 177 is wat lastiger te pakken vanwege de subtiele schaduwen, die verbergen ongemerkt waar het om gaat, zoals dat wel vaker gaat met schaduwen. Wat langer kijken helpt, inzoomen ook.
Iemand verbaasde zich er over dat ik zulke uiteenlopende strips bespreek hier, maar ik heb inderdaad een zeer brede smaak, op alle gebieden – ik lees net zo lief poëzie waar ik echt in moet duiken als light verse, en pittige literatuur naast ontspannende detectives. Strips bieden momenteel net zo’n breed scala – van indrukwekkende anti-oorlogsstrips tot uitstekende luchtig ogende kinderstrips, die ik ook met veel plezier lees. Het nieuwe avontuur van Jommeke bijvoorbeeld. Een mooi spannend verhaal met een niet al te nadrukkelijke boodschap. Niet alles is wat het lijkt en slimheid verslaat geweld soms met enig gemak.
Jommeke 313 – Monster in Zonnedorp.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 168 is een merkwaardig geval van vreemde schaduwen, opmerkelijke perspectieven die op een vreemde manier net niet helemaal kloppen en een unheimisch licht dat het geheel een vreemde uitstraling geeft. Zoom bij deze vooral ook even in.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 169 heb ik, net als al die andere grafieken, gemaakt met inkt uit verschillende zwarte stempelkussens. Daar zit er eentje tussen die groene inkt afgeeft, en opmerkelijk genoeg wordt die inkt steeds groener naarmate ik dat kussen vaker gebruik.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 170 moet je beslist wat langer bekijken. Ik weet het, dat zeg ik over al mijn kunst, maar in dit geval zie je dan toch allerlei verbindingen ontstaan die je op het eerste gezicht ontgaan zouden zijn. Het gaat weer eens om subtiele optische illusies die je als kijker lekker op scherp kunnen zetten. Alleen moet je dan wel bereid zijn om even wat langer te blijven kijken natuurlijk.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 171 lijkt op het eerste gezicht wat grof en zelfs lomp, maar als je wat langer kijkt en inzoomt zul je zien dat hij aanzienlijk geraffineerder in elkaar zit dan je eerst geneigd was te denken. Neem er dus gewoon even de tijd voor.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 172 kan je op verschillende manieren in verwarring brengen, maar dat vind ik zelf toch altijd weer de leukste. Het gaat ook hier weer om het kijken en dat niets is wat het lijkt. Perspectief staat niet vast en ook verder moet je heel goed kijken.
Scurry is een stripverhaal in drie delen over muizen die proberen te overleven in een post-apocalyptisch landschap, waaruit de mensen verdwenen zijn, het eeuwig donker lijkt te zijn geworden, en een koude, donkere regen de hele wereld heeft doordrenkt. Voedsel is er nauwelijks meer en als er muizen ziek worden komt de wanhoop dichtbij. Daar maken een paar muizenschurken dankbaar gebruik van – die gaan een alliantie aan met hun aartsvijanden, de katten, en zaaien verdeeldheid binnen de muizenkolonie. Dan zijn er geruchten over een gestrande vrachtwagen vol voedsel die voorbij het bos ligt, en gaan de dapperste muizen op pad, waaronder ook Wix en Pict. Die twee zullen het in het derde, afsluitende deel, samen met een aantal bosbewoners opnemen tegen de wolven, die hier duidelijk staan voor het Kwaad. Een fenomenaal mooi getekend, subliem verhaal. Topstrip!
Scurry deel 3 – De Vloek van de Schaduw.
In het Kunstmuseum Den Haag was tot 15 januari 2023 een tentoonstelling te zien van het echtpaar Anni en Josef Albers, waarin het werk van beide kunstenaars naast elkaar te zien was. Tot mijn grote schande moet ik bekennen dat ik die tentoonstelling gemist heb, want vooral het werk van Josef moet je in het echt zien, en je moet er even de tijd voor nemen. Gelukkig is er wel een fraaie catalogus verschenen waarin het verhaal van Josef en Anni verteld wordt en waarin je een groot aantal reproducties vindt. Kun je zien wat je gemist hebt. Veel, zo blijkt.
Anni + Josef Albers.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 163 is een spel van optische illusies die pas tot hun recht komen als je ruim afstand neemt. Als je gaat inzoomen verdwijnt stukje bij beetje dat effect, maar ontstaan er weer andere beelden die op hun eigen manier interessant zijn.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 164 is er weer een die je op verschillende manieren in verwarring kan brengen. Langer kijken is dan de enige oplossing, vrees ik. Overigens zijn alle grafieken ook gewoon te koop, en dat is echt een aanrader, want dan kun je er pas echt lang en rustig naar kijken. En ze zijn echt niet krankzinnig duur.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 165 is wat grofkorrelig, maar dat heeft te maken met de structuur van de rubberen gum waar ik dit keer de stempels uit gesneden heb. Ik had deze gum op een andere manier doormidden gesneden voor ik begon, vandaar.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 166 is er een waarin ik onder meer het licht van de schemering probeer te vangen, al is dit uiteraard ook weer een spel van optische illusies geworden. Sorry, ik kan het niet laten.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 167 is wat weerbarstiger, maar als je even inzoomt krijg je er waarschijnlijk wat sneller greep op. Kijk anders eens even wat langer naar de staande versie van deze grafiek, die is nog het toegankelijkst, vermoed ik.
Irena is een aangrijpende vijfdelige stripreeks over de Poolse verzetsstrijdster Irena Sendlerowa. Ze redde bijna 2500 Joodse kinderen uit het getto van Warschau, en toch ontbreekt ze in de geschiedenisboeken. Jean-David Morvan las bij toeval een artikel over haar en vond dat haar leven verteld moest worden. Met Séverine Tréfouël en David Evrard beschrijft hij in vijf albums de strijd van deze ‘moeder van de kinderen van de Holocaust’. Deel 2 is nog indrukwekkender dan het eerste deel – sober getekend, ingetogen verteld, maar daardoor des te indringender.
Irena – deel 2 – De Rechtvaardigen
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 158 kun je het beste van een afstand bekijken, en deze heeft ook weer de gebruikelijke kenmerken die volgers van dit magazine maar al te goed kennen – optische illusies, waarbij focussen van belang is, het belang van langer kijken en de rol van licht en schaduw. Het draait zoals altijd eigenlijk gewoon weer om kijken. Niets meer, maar vooral ook niets minder: kunst gaat bij mij altijd vooral om kijken.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 159 zul je van een afstandje vooral zien als een spel van optische illusies, maar als je een beetje dichterbij komt kun je er ook vakjes met steeds twee verschillende vogeltjes in zien. Een zoekplaatje voor gevorderden noemde een vriend van me dat ooit treffend, maar als je ze een keer gezien hebt raak je ze nooit meer kwijt.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 160 is gemaakt om van een afstand te bekijken, want als je inzoomt weet je echt niet meer waar je nu eigenlijk naar zit te kijken. Je ziet dan wel dat ik echt probeer om de kracht van suggestie op verschillende manieren te manipuleren, want neem maar eens afstand, dan gebeuren er toch weer onverwachte dingen.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 161 is een spel van licht en schaduw dat van een afstandje al fascinerend is, maar bij deze adviseer ik je om vooral ook even in te zoomen, want deze verliest nou eens een keer niets van zijn magie als je er met je neus bovenop gaat staan.
Holly’s stempelgrafiek – 2023 – nummer 162 laat je door raampjes naar een landschap kijken, terwijl je even later door die raampjes door ogen aangekeken wordt. Je wordt hier dus meteen weer op verschillende manieren op het verkeerde been gezet. Neem er dus maar weer rustig even de tijd voor, wie weet wat je nog meer ontdekt.
