Van een plek waar je het niet meteen zou verwachten komt een buitengewoon interessant boek over de Nederlandse schilderkunst, die dit keer op een andere manier dan gebruikelijk bekeken wordt. De Tiroler Landesmusea hebben een vrij bescheiden, maar buitengewoon indrukwekkende verzameling Nederlandse kunst uit de zestiende tot de achttiende eeuw. De conservatoren van die musea gingen bewust anders naar die kunst kijken, met name door zich op details in die schilderijen te richten. Wat doet die pissende hond bijvoorbeeld in die enorme kerk in het werk van Albert Cuyp? En waren er ook shitposts in de zeventiende eeuw? En wat voor dramatische verhalen gaan er schuil achter de bloemenstillevens van Rachel Ruysch? De essays die deze vragen behandelen moeten niet allemaal even serieus genomen worden, want ze zijn vooral bedoeld om je als kijker met een frisse blik naar deze oude meesters te laten kijken, en daarin slaagt dit boek verbazingwekkend goed.
Van Shitposts en Kleine IJstijden: Nederlandse schilderkunst herontdekt
BCUC staat voor Bantu Continua Uhuru Consciousness, en is een band uit het Zuidafrikaanse Soweto. Bijzondere zang, veel bas en psychedelica, een beetje alsof punk met gospel vermengd wordt, met andere woorden: je luistert naar een volstrekt unieke, opwindende mix waar ik meteen heel blij van werd. Indrukwekkende en vooral ook heel erg leuke muziek.
BCUC – The road is never easy
Holly’s stempelgrafiek nummer 7163 is een los opgezet spel van optische illusies, waarbij het even kan duren voor je er als kijker echt greep op hebt. Een beetje geduld loont.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7164 is nog een tikkeltje weerbarsiger, en dat betekent meestal dat je dan het beste eerst even kunt inzoomen om er wat sneller greep op te krijgen. Dan ziet het totaalbeeld er meteen ook wat overzichtelijker uit.
Dit jaar is het 75 jaar geleden dat zo’n drieduizend Molukkers, KNIL-militairen en hun gezinnen, in Kamp Westerbork werden ondergebracht voor wat een tijdelijk verblijf zou moeten zijn, maar dat veel langer zou duren. De laatste gezinnen vertrokken pas in 1971 uit Schattenberg, zoals het voormalige Kamp Westerbork inmiddels was gaan heten. In april 1952, dus toen de Molukkers een jaar in hun nieuwe dorp woonden, kwam de Joodse fotografe Maria Austria er het Moluks orkest fotograferen. In dezelfde barakken hadden in de oorlog haar zus, moeder en broer vastgezeten. Zij overleefden de oorlog niet.
De tentoonstelling die in het Herinneringscentrum Kamp Westerbork werd gemaakt vertelt het verhaal van de familie van Maria Austria en de familie van het jongetje Otto dat op een van haar foto’s te vinden was. Indrukwekkende tentoonstelling die nog tot januari volgend jaar te zien is, dus ga er vooral heen.
Maria Austria was hier – in Schattenberg, voorheen Kamp Westerbork
Een bos in Drenthe, de bladeren liggen nog in een dikke laag op de grond en dan ligt daar ineens een gevallen tak op die bladeren. Onbedoelde schoonheid.
Een tak in het bos
Holly’s stempelgrafiek nummer 7161 is een variatie op een thema, en dat betekent optische illusies, suggestie en bedrog en de opzet om de kijker (jij dus) op scherp te zetten. Neem er gewoon even rustig de tijd voor, dan valt alles op zijn plek.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7162 – ik ga hier gewoon verder op hetzelfde pad van suggestie en bedrog en ik zet je hier als kijker dus opnieuw subtiel op het verkeerde been. Iets langer blijven kijken dus.
Ze – aflevering 22 – het tweeëntwintigste hoofdstuk in de roman van Ruud Moors die we hier als feuilleton publiceren, met elke zondag een nieuwe aflevering.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7159 is een spel van licht en schaduw, dat je het beste van een klein afstandje kunt bekijken, en dan liefst wat langer dan heel even.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7160 heeft ook wat tijd en aandacht nodig, want ook hier valt niet alles meteen bij de eerste blik al op zijn plek. Dus neem de tijd en kijk wat langer.
En toen viel ik om.
Iván Pérez van het Dance Theatre Heidelberg vroeg Rutger Zuydervelt om de muziek te schrijven voor een voorstelling die helemaal rond water zou draaien. Hij stelde voor om in drie delen te werken – vloeibaar, ijs en gas, en dat was voor Zuydervelt al meer dan voldoende, want de muziek kwam meteen. Zuydervelt had al eerder met Pérez gewerkt, maar deze productie zou nog groter worden, een groter podium en een groter geluid. In de voorstelling zie je een gigantisch zwevend stuk stof, rookmachines, windmachines, een vloer die wordt vernield en een podium dat omhoog komt. En natuurlijk heel veel dansers. Al deze actie ontbreekt uiteraard als je alleen naar de muziek luistert, maar sluit je ogen en je bent weg.
Rutger Zuydervelt – Bodies of Water
Bij het maken van de muziek voor die voorstelling zat Zuydervelt goed in de flow, want er bleven uiteindelijk twee lange stukken over die hij niet in de voorstelling kwijt kon, maar die te goed zijn om te vergeten, dus die worden nu als “zusteralbum” uitgebracht, en dat is al net zo’n aanrader als Bodies of Water zelf.
Rutger Zuydervelt – Fog / Drops
Holly’s stempelgrafiek nummer 7157 is een spel van suggestie en bedrog – optische illusies en de suggestie van zaken die lijken op zaken die ze dan toch niet blijken te zijn. Neem er de tijd voor want er valt toch het een en ander te ontdekken hier.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7158 – met deze stempelgrafieken vraag ik jou als kijker iets te doen wat vrijwel niemand meer lijkt te doen tegenwoordig, namelijk de tijd nemen en even goed en met aandacht kijken. Ik zie dat als ik iemand vraag om eens te kijken dat meestal toch heel vluchtig gebeurt, alsof een eerste blik altijd voldoende is, maar een beetje geduld en aandacht doen echt wonderen.
Eric Bindervoet – Erratapedia
Félix Vallotton (1865–1925) blijft tot op de dag van vandaag een bijzonder fascinerende kunstenaar. Het Franstalige boek Vallotton Forever verschijnt ter gelegenheid van een grote retrospectieve in Lausanne, waar je de meest uitgebreide collectie werken van Félix Vallotton ter wereld kunt vinden. Zowel zijn geboorteland Zwitserland als zijn adoptieland Frankrijk beschouwt Vallotton als een van de grootheden van ‘hun’ kunstgeschiedenis. Het fraaie ingetogene van zijn schilderijen blijkt tijdloos te zijn, en het feit dat hij niet alleen fraaie naakten schilderde, maar ook de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog, en dat hij spotprenten maakte die nog steeds vlijnmscherp zijn naast ingetogen landschappen maakt hem ook nu nog, honderd jaar na zijn dood, tot een relevante kunstenaar. Er valt in deze magnifieke catalogus dus heel wat te ontdekken, want Vallotton was een veelzijdig kunstenaar, en op elk gebied was hij meer dan alleen maar goed.
Vallotton Forever
Holly’s stempelgrafiek nummer 7155 is een mooi voorbeeld van op-art met een rafelrandje. Neem de tijd, want het kan even wat langer duren voor je er echt goed greep op krijgt.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7156 kan zelfs nog iets weerbarstiger overkomen, maar als je bij deze eerst even inzoomt kan het zomaar zijn dat je er nog sneller greep op hebt.
Generaal de Gaulle had maar vier lijfwachten, de Gorilla’s van de Generaal vertelt hun verhaal. De stripmakers veroorloven zich daarbij een paar kleine vrijheden, die ze vervolgens in het dossier achterin het boek toelichten, en ze veranderen de namen van de lijfwachten, maar in principe krijg je hier het echte verhaal van de vier kleerkasten die Generaal de Gaulle beschermd hebben. Het is 1959 en de Franse kolonie Algerije probeert op een gewelddadige manier onafhankelijk te worden. Charles de Gaulle wordt aangesteld om de “Algerijnse crisis” op te lossen en wordt daarmee een van de meest bedreigde wereldleiders op dat moment. Vier lijfwachten, die je gerust ook nog eens amateurs zou kunnen noemen, moeten de Gaulle beschermen, en dat lijkt volstrekt onvoldoende. Het verhaal wordt overtuigend en erg goed verteld, zeker ook met de extra informatie in het dossier achterin die je laat beseffen dat je hier naar een onbekend stukje geschiedenis zit te kijken.
De Gorilla’s van de Generaal
Derya Türkan is een hedendaagse meester op de klassieke Turkse kemençe, die bekend staat om zijn expressieve spel en de manier waarop hij traditionele Turkse muziek mengt met jazz en klassieke westerse muziek. Murat Aydemir is een virtuoos op de tanbur, componist en kenner van klassieke Turkse muziek. De eeuwenoude harmonie van kemençe en tanbur proberen deze twee grootmeesters naar onze tijd te brengen zonder het gevoel van de eeuwen te verliezen, lijkt het wel. Subtiel samenspel en ingetogen, melancholieke klanken zorgen voor een geweldig album.
Ahenk / 3 – Derya Türkan & Murat Aydemir
Holly’s stempelgrafiek nummer 7153 heb ik gemaakt met mijn ruime verzameling zwarte stempelkussens bij de hand. Daarvan heb ik er dit keer vijf gebruikt, wat de verschillende merkwaardige kleuren verklaart, want een zwart stempelkussen blijft meestal maar een vrij korte tijd echt zwarte inkt afgeven, daarna zie je al gauw een kleur erdoorheen schemeren, die steeds sterker wordt.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7154 is er een die zich niet gemakkelijk laat veroveren. Je maakt de meeste kans als je begint met inzoomen in de galerie, en daar dan even wat langer blijft kijken.
De lijnen die mijn lichaam tekenen is het getekende levensverhaal van de Iraanse Mansoureh Kamari, dat op de eerste pagina’s begint als we haar naakt zien poseren bij een modeltekenklas op de kunstacademie in Frankrijk, het land waar ze na haar vertrek uit Iran terecht is gekomen. In de Iraanse samenleving heeft de man alle macht, met name ook over vrouwen. In dit album vertelt Mansoureh Kamari op een bijzondere, indringende manier het verhaal van haar leven als kind en als tiener onder dat mannelijke juk. Maar Mansoureh vlucht uit Iran en ontkomt zo aan die voortdurende onderdrukking. Dit album is ook het verhaal van een metamorfose, van een nog steeds kwetsbare vrouw die met heel veel moeite en worsteling haar vrijheid verovert. Indrukwekkend!
Stripmaker Willem Ritstier is ook een fenomenaal maker van prentenboeken voor de jongste lezers die zowel voor de doelgroep als voor voorlezende ouderen een puur genot zijn om te lezen en te herlezen. Daar word je vrolijk van is een langer verhaal over een beer die alleen maar droomt over honing, totdat hij een varkentje en een uil tegenkomt die hem er op wijzen dat er ook nog andere dingen zijn waar je vrolijk van kunt worden. Uiteindelijk mondt een ontmoeting met een eekhoorn uit in een echte vriendschap. Een absolute aanrader voor kinderen, ouders en grootouders.
Willem Ritstier – Daar word je vrolijk van
Holly’s stempelgrafiek nummer 7151 is een spel van suggestie en bedrog, waarbij ik mijn best heb gedaan je als kijker weer uitgebreid op het verkeerde been te zetten. Dus neem er even rustig de tijd voor en kijk wat je er van maken kunt.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7152 is wat weerbarstiger, dus het kan even duren voor je de kwaaie kopen heb ontdekt die ik er in heb verstopt. Recht overeind zetten en afstand nemen, dat zijn de twee tips die ik je geef, en geduld hebben.
Orvann was ooit krakenmeester en lid van de Broederschap der Stormen, maar nu is hij een alcoholistische vuurtorenwachter in een havenstad. Op een dag vergeet hij de lichten aan te steken en lopen er drie schepen op de klippen, en hij krijgt de schuld, want een dronkelap is de ideale zondebok. In de cel komt hij er achter dat hij er in is geluisd, en dan worden al zijn oude instincten wakker en komt de oude, vechtlustige Orvann weer boven. Hij heeft niets te verliezen, maar hij heeft zijn eergevoel nog, en heeft nu maar één doel – degene die hem voor de schipbreuken wou laten opdraaien moet gevonden worden, en hij zal er voor boeten. En dan volgt er een meedogenloze, lange speurtocht met behoorlijk wat onverwachte ontwikkelingen. De uiteindelijke ontknoping is spectaculairder dan je ooit eerder meemaakte in een fantasyverhaal. Fantastisch verhaal, sublieme tekeningen.
De Broederschap der Stormen 2 Orvann
Vijftig procent organisch, vijftig procent machine, honderd procent killer, dat is de omschrijving van een I.S.S. Sniper. Ze dienen de grootste schoften van de ruimte, de Federatie der Verenigde Planeten en ze worden overal gevreesd om hun nietsonziende bruutheid en geweld. De stripreeks I.S.S. Snipers draait steeds om één lid van dit elite-team en elk deel is een afgerond verhaal. Deel 5 gaat over Halley, die door Gates werd geselecteerd toen de dierlijke bevolking van een planeet werd uitgeroeid, en hij in haar potentieel zag. Als ze is omgebouwd tot een onverslaanbare vechtmachine geeft hij haar de meest onmogelijke opdrachten, maar zij wil alleen maar wraaknemen op hem, en krijgt met haar laatste opdracht een mooie kans om dat te doen. Een enerverende maar geweldige sci-fistrip.
I.S.S. Snipers – 5 – Halley
Een vergeten meesterwerk uit de jaren zestig, dat gerust naast Sgt Pepper en Pet Sounds kan staan, is het tijdloze album Begin van The Millennium, de geniale band van Curt Boettcher, de man waar Brian Wilson zelfs fan van was. Een plaat die, ondanks het feit dat hij toendertijd flopte, nog steeds geweldig klinkt en die na al die jaren overeind blijft.
Vergeten Meesterwerken – The Millennium – Begin
Holly’s stempelgrafiek nummer 7149 is een spel van suggestie en bedrog, waarin je bij elke kanteling weer iets anders kunt ontdekken. Neem de tijd, dan ontdek je steeds meer.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7150 is er ook weer een die je niet meteen met één blik verovert, ook hier zul je er even wat tijd en aandacht aan moeten schenken om door te dringen tot de geheimen. Je focus even verleggen is ook aan te raden.
Uit Canada komen tegenwoordig de meest opmerkelijke wereldfusiealbums. Misschien doordat dit land wat minder krampachtig omgaat met vluchtelingen, wie weet, maar er ontstaan in ieder geval overal samenwerkingsverbanden op muzikaal gebied die laten zien dat grenzen er weinig toe doen als mensen naar elkaar luisteren en elkaar weten te vinden op muzikaal gebied. En waarom zou dat alleen op muzikaal gebied moeten gelden? Shawn Mativetsky, Amir Amiri en Sarah Pagé vormen een opmerkelijk trio. Een ritmisch fantasierijke tabla, een op maat gemaakte santur en een bewerkte concertharp, dat is de basis, en daar komt nog wat elektronica bij en een beetje zang, en zo maakt dit unieke trio opwindende muziek voor een nieuwe, multiculturele wereld. Fascinerend, volstrekt uniek en tijdloos. Machtig mooi.
Mativetsky, Amiri & Pagé – Metamorphose
Stemmen heb ik altijd gedaan, maar het wordt steeds moeilijker, moet ik bekennen. Zo heb ik de programma’s van de politieke partijen die zich verkiesbaar stellen voor de gemeente Groningen bestudeerd om te kijken of ze ook aandacht hebben voor de problemen waar wij tegenaan lopen, en dat leverde een bedroevend beeld op. Zo is er geen enkele partij die ook maar één woord aan openbaar vervoer wijdt.
De gemeenteraadsverkiezingen – de twijfels van een zwevende kiezer.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7147 heeft, net als eigenlijk al mijn stempelgrafiek, wat tijd en aandacht nodig, want hij geeft zijn geheimen niet in één oogopslag prijs. Dus haal even diep adem, ga rustig zitten en ga kijken.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7148 is een weerbarstig spel met optische illusies, waarbij de rafelrandjes je het als kijker lastig maken om er snel greep op te krijgen. Gelukkig kun je in de galerie snel even inzoomen, dat helpt.
Ze – aflevering 21 gaat vooral over familieverhoudingen. Het eenentwintigste hoofdstuk van de roman in feuilletonvorm van Ruud Moors, waarvan we hier elke zondag een aflevering publiceren
Een onbekende pest teistert de hoofdstad van een kleine archipel. De mensen kwijlen, worden gek en doden elkaar. Om de epidemie te stoppen, gaan de priesters de bevolking op gigantische brandstapels verbranden. Maar is het wel de pest? Een jonge vrouw moet denken aan de verhalen van haar grootmoeder over draken en over de Orde van de Drakenridders, en besluit het heft in eigen hand te nemen en op zoek te gaan naar de draak die volgens haar alle ellende veroorzaakt. Want alleen maagden kunnen draken verslaan, dat is het principe waar de 33 delen lange stripreeks De Orde van de Drakenridders op gebaseerd is – elk deel vertelt het verhaal van een andere drakenridder, en dit laatste deel, gemaakt door een Franse scenarist en een Koreaanse tekenaar, is de perfecte afsluiter van de reeks.
De Orde van de Drakenridders – Boek 33 – Oosterse streken
Vandaag plaats ik nog een vergeten muzikaal meesterwerk in de eregalerij – het gaat hier om een plaat uit 1962 van Osvaldo Fresedo en zijn Orquesta Tipica die ik beschouw als de allerbeste tangoplaat die ooit gemaakt is. Het openingsnummer, Re Fa Si, draai ik al jarenlang elke dag om er even op te dansen en het verveelt nooit. Geniaal.
Vergeten Meesterwerken – Fresedo en Estereo
Holly’s stempelgrafiek nummer 7145 is vooral een spel van licht en schaduw, waardoor je de optische illusies in eerste instantie nauwelijks opmerkt. Toch word je als kijker ongemerkt op het verkeerde been gezet en kan het wat moeite kosten om er greep op te krijgen.
Holly’s stempelgrafiek nummer 7146 is wat ongrijpbaar als je hem van een afstand bekijkt, daarom raad ik je aan om eerst even in te zoomen en hem daar eerst even rustig te bekijken, dan krijg je sneller greep op het totaalbeeld.
