Een boek dat draait om één enkel schilderij, dat is waar het om gaat in de serie Sleutelwerken van de Zwitserse Kunst. Dat ene essentiële schilderij wordt dan wel in zijn tijd geplaatst, naast werk van verwante tijdgenoten, en het werk dat de aanloop was naar het betreffende kunstwerk komt ook uitgebreid aan bod, waardoor een stukje kunstgeschiedenis ineens springlevend wordt.
Paul Klee – Ad Parnassum.
Begin deze maand ontsloeg Kelloggs in Amerika 1400 werknemers die staakten voor meer loon. Mensen die tijdens de pandemie zeven dagen per week gewerkt hadden, zestien uur per dag, soms honderd dagen achter elkaar. (Laat dit even tot je doordringen) Een beter salaris zat er niet in, ontslag wel, en dat tijdens een pandemie en voor de winter. Brian McFadden maakte er een paar cartoons over voor The Nib.
Brian McFadden – Truth in advertising.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 16 is vooral een spel van licht en schaduw en van subtiel vouwwerk dat je in verwarring zou kunnen brengen als je wat beter gaat kijken. Ik heb hier voor het maken van stempels zowel rubberen als plastic gummen gebruikt, Hollandse van de Hema (plastic) en Tsjechische van Koh-i-noor Hardtmuth (rubber).
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 16a is een variatie op een thema, waarbij ik jou als kijker weer subtiel op het verkeerde been probeer te zetten, door je iets voor te schotelen dat er enigszins bekend uit ziet maar het toch niet is, en door er wat optische illusies in te stoppen die je pas ontdekt als je wat langer en beter kijkt.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 16b is er een die duidelijk van hol naar bol verspringt als je hem gaat kantelen, en dat is zeker niet zijn enige eigenaardigheid, want verder is er wel meer aan de hand met het perspectief en de diepte. Afstand nemen en even wat langer kijken, dan zie je het vanzelf.
Het Belgische platenlabel A New Wave of Jazz brengt al een tijd lang geïmproviseerde muziek uit, en dat was mij eerlijk gezegd een beetje ontgaan, maar ik hoorde de cd die ik een paar degen geleden hier omhoog stak (Colin Webster en Tom Jackson) en ik wist meteen dat ik een inhaalslag moest maken. Pianiste Martina Verhoeven maakte een album samen met Anton Mobin, die “prepared chamber” achter zijn naam heeft staan – dat blijkt een houten kistje te zijn waaruit hij de meest onwaarschijnlijke geluiden weet te toveren, van grommen en brullen tot fluisterzacht. Samen maakten ze een geniaal album, dat voor iedereen met open oren een absolute aanrader is.
Anton Mobin & Martina Verhoeven – Cure and Mound.
Het lijkt soms wel alsof bergbeklimmen alleen door mannen werd gedaan, maar vrouwen deden het altijd ook al, en ze legden dat zelf ook fotografisch vast, al vanaf het eind van de negentiende eeuw, zo blijkt uit een fraai ansichtkaartenboekje met veertig foto’s die een mooi beeld geven van alpinistes van eind negentiende eeuw tot jaren tachtig vorige eeuw.
A Woman’s Place – foto’s uit de verzameling van het Zwitserse Alpenmuseum – een ansichtkaartenboek.
Holly’s schilderijen – december 2021 – nummer 5 moet je echt van een afstandje bekijken. Dat realiseer je je pas echt goed als je gaat inzoomen, en je staat er als het ware met je neus bovenop. Dan zie je hoe “slordig” het geschilderd is, met het lange-afstands-effect in het achterhoofd.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 15 is een combinatie van optische illusie en zoekplaatje, waarbij je zelf moet bepalen waar je naar zit te kijken, want daarover zijn in dit geval de meningen verdeeld.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 15a lijkt wat weerbarstiger en wat minder toegankelijk, maar als je even wat langer kijkt valt er ook heel wat meer in te ontdekken op allerlei fronten. Deze heb ik gemaakt op steenpapier met verschillende zwarte stempelkussens, en als je inzoomt zie je wat voor fraaie kleuren dat kan opleveren.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 15b ziet er dan weer bedrieglijk eenvoudig uit. Als je hier wat langer naar kijkt zul je zien dat dat schijn is, want deze zit toch net even wat geraffineerder in elkaar dan je op het eerste gezicht zou denken.
Kale Kop is een unieke Franse strip over een dertienjarig meisje dat leukemie heeft en al negen jaar in een ziekenhuis woont. De strip werd in Nederland uitgebracht door Strip2000, maar die ging over de kop, dus ik was bang dat we geen vervolgdelen meer zouden kunnen verwachten. Maar nu heeft Silvester Strips gelukkig het vijfde deel in de reeks uitgegeven, en dat is nog aangrijpender dan de vorige delen. Het unieke aan deze strip is dat je het ene moment met een brok in de keel zit, terwijl je even later hardop zit te lachen, terwijl het over kinderen met kanker gaat. De makers, Ernst en Zidrou, weten dan ook precies de juiste toon te treffen.
Kale Kop – 5 De handen uit de mouwen.
De titel van zijn boek geeft al wel aan wat je kunt verwachten, dus fijngevoelige zieltjes zullen bij Klotehumor waarschijnlijk meteen al afhaken, maar als je geen bezwaar hebt tegen politiek incorrecte humor waarin seks, geweld en slechte smaak de hoofdrol spelen, dan ben je hier aan het juiste adres. Ik schoot zelf in ieder geval regelmatig stevig in de lach.
TeBo – Klotehumor.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 14 is er een waar je even wat beter naar moet kijken, want hij zit anders in elkaar dan je van een afstandje zou denken. Inzoomen is hier dan ook zeker interessant.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 14a is een spel van optische illusies en een merkwaardig zoekplaatje. Een van mijn lezers vroeg waarom ik steeds minder zoekplaatjes maakte, maar dat is een misverstand – ik vermeld het alleen wat minder vaak, omdat ik dacht dat de echte liefhebber ze inmiddels wel herkent. Het vergt toch een bepaalde manier van kijken, vermoed ik. En merkwaardig genoeg ziet iedereen er weer wat anders in, zo blijkt telkens weer.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 14b bestaat uit één grote optische illusie waarbij van een afstand alles gaat golven. Als je gaat inzoomen zie je hoe ik dar effect bereik, maar van dichtbij valt dat effect ook vrijwel geheel weg, opmerkelijk genoeg. Je moet bij deze dus echt afstand nemen om te zien wat ik bedoel.
Er zijn inmiddels al aardig wat subreeksen aan het verschijnen naast de reguliere avonturen van Suske en Wiske. Zijn ze in de Kronieken van Amoras al pubers van een jaar of zeventien, achttien, in de verhalen die scenarioschrijver Yann en tekenaar Gerben Valkema maken zijn ze een jaar of dertien, veertien en zijn de avonturen ook heel wat onschuldiger, met veel ruimte voor het heerlijke absurdisme waar Vandersteen altijd goed in was. In de reeks hommages aan Suske en Wiske is zojuist hun tweede deel verschenen, en dat is weer erg leuk geworden.
Suske en Wiske – De vroem-vroem-club.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 13 heb ik dit keer gesneden uit plastic gummen van de Hema, die hebben weer een heel andere structuur dan de rubberen gummen van het Tsjechische merk Koh-i-noor Hardtmuth dat ik meestal gebruik. Ik gebruik ze ook wel door elkaar, omdat de combinatie soms ook goed uitpakt. Inzoomen is bij deze overigens wel aan te raden.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 13a is een spel van optische illusies waarbij het even kan duren voordat je doorhebt hoe alles draait en in elkaar steekt en waar het precies niet klopt, als in een Escheriaans gebouwtje. Afstand nemen en even wat langer kijken.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 13b heb ik gemaakt op steenpapier, en dat levert weer andere effecten op, zo blijkt de witte stempelinkt hier anders uit te pakken dan op regulier papier. Zoom maar eens in, dan zie je wat ik bedoel. Het levert in ieder geval een merkwaardig licht op.
Vrijheid – aflevering 5 is het vijfde stuk dat Ruud Moors schreef in deze nieuwe reeks filosofische, autobiografische, prikkelende essays waarvan we er hier elke week een publiceren.
In de Gouden Boekjes wordt heel vaak lekker gegeten, meestal omdat een verhaal goed is afgelopen. Daar is één uitzondering op – het koekemannetje wordt zelf opgegeten aan het eind van zijn verhaal. Maar eigenlijk was hij daar ook voor gemaakt, dat maakt het toch wat minder zielig. Er is een kookboekje voor kinderen verschenen waarin je, naast het recept voor tien koekemannetjes, nog veel meer recepten vindt voor lekkere dingen die je in gouden boekjes terug kunt vinden – voordehandliggende zoals de boerenkoolstamppot met rookworst voor de vijf brandweermannetjes, maar ook verrassende als de zoete worteltjessoep voor de hongerige leeuw. Gemakkelijk, leuk en lekker – een aanrader voor kinderen en ouders.
Het koekemannetje en andere recepten – een luxe gouden boekje.
Holly’s schilderijen – december 2021 – nummer 4 is er een die je echt van een afstandje moet bekijken om het diepte-effect het beste te kunnen ervaren, al vind ik hem zelf ook fascinerend als je gaat inzoomen, eerlijk gezegd, juist omdat hij er dan zo slordig geschilderd uitziet, terwijl hij feitelijk heel doordacht en gestructureerd opgezet is. Neem er even de tijd voor, zou ik zeggen.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 12 is een spel van licht en schaduw, en het doet wat denken aan een verzameling stenen die eindeloos door het water zijn gladgeslepen en die daardoor ook mooier van kleur zijn geworden. Toch klopt er ook van alles niet helemaal aan deze grafiek, als je wat beter naar perspectief en diepte kijkt.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 12a is wat complexer en wat ronder, met vreemde rondingen die alle kanten op kunnen gaan draaien als je even wat langer blijft kijken. Deze werkt het beste als je hem van een afstandje bekijkt.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 12b is wellicht de weerbarstigste van de drie die ik je vandaag laat zien, maar als je even wat langer kijkt valt alles vanzelf op zijn plek en merk je ook dat je op dit soort grafieken eigenlijk niet snel uitgekeken raakt.
Saxofonist Colin Webster en klarinettist Tom Jackson maken geïmproviseerde jazz, en namen begin dit jaar zes composities op, ruim een uur aan muziek. Dit is muziek die mijn hoofd helemaal leeg blaast, en waar ik zelf kraakhelder van word, alleen al door er onbevangen naar te luisteren. Eén luistersessie, en ik kan er weer een week tegen, en dat meen ik echt. Ik geef toe, het is geen achtergrondmuziek – je moet er voor gaan zitten en er echt naar gaan luisteren, maar dat loont de moeite dan ook meer dan ruimschoots. Fraai uitgebracht bij een Belgisch label, en zoals je al begreep een echte aanrader.
Tom Jackson & Colin Webster – The Other Lies.
Als je, na het verhaal dat ik gisteren over de Zwitserse kunstenares Meret Oppenheim hield, de smaak een beetje te pakken hebt gekregen, dan is het boek met haar werk op papier beslist een aanrader, want in dit chronologische overzicht, van de jaren dertig tot haar dood in 1985, zie je niet alleen haar surrealistische droomwereld langskomen, maar ook realistisch werk en zelfs geometrische abstractie. Een aanrader.
Meret Oppenheim – Werk op papier.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 11 is wederom een combinatie van optische illusies en een zoekplaatje, waar de een peren in ziet en de ander duidelijk lichaamsdelen. Je moet deze beslist ook even kantelen, en zoom dan ook even is, want dat levert een beeld op dat je weer anders naar het totaalbeeld laat kijken.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 11a kun je het beste van een afstandje bekijken, dan werkt het vreemde perspectief samen met de merkwaardige lichtval het beste. Dat licht is zo merkwaardig doordat ik naast zwarte stempelkussens hier ook een wit stempelkussen heb gebruikt.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 11b is opnieuw een goed voorbeeld van de manier waarop variëren op een thema tot totaal verschillende resultaten kan leiden. Kijk maar eens naar de drie voorbeelden die ik je vandaag laat zien. Het zijn feitelijk allemaal variaties op hetzelfde thema, maar het eindresultaat is telkens onvergelijkbaar.
Vrouwen in de beeldende kunst komen er in de kunstgeschiedenis tamelijk bekaaid vanaf, maar daar lijkt de laatste tijd serieus verandering in te komen – er is uitgebreid aandacht voor een groot aantal vrouwelijke kunstenaars die tot nu toe alleen maar als voetnoot te vinden waren, zoals bijvoorbeeld Meret Oppenheim, die weliswaar als icoon van het surrealisme wordt beschouwd, maar waar de meeste mensen alleen maar haar met bont beklede kop en schotel van kennen, terwijl ze na haar surrealistische periode nog een immens intrigerend oeuvre gecreëerd heeft. Er is nu een boek verschenen waarin met name voor dat deel van haar werk uitgebreid aandacht is – schilderijen, tekeningen, objecten, poëzie, alles.
Meret Oppenheim- Geheimen.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 10 is wederom een combinatie van zoekplaatje en optische illusie, waarbij bol hol wordt als je gaat kantelen. De een ziet er kegelballen in, de ander vreemde lugubere schedels, terwijl ik hem in eerste instantie puur als een abstracte compositie had opgezet. Tja.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 10a heb ik gemaakt op steenpapier, dat me op zich heel goed bevalt, als het maar niet in zo’n ongelukkig onhandig schetsboekje zat. Ik hoop dat ze daar nog eens wat aan doen, want dat werkt echt voor geen meter. Afijn, het papier zelf is prima, lakker stroef en mooi, en duurzaam, ook niet geheel onbelangrijk..
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 10b is er een waarin alles kronkelt en draait op een vreemde manier. Zeker als je even wat langer kijkt lijkt er van alles niet te kloppen aan de manier waarop die kronkelingen lopen. De stempels werden weer uit gummen gesneden met afbreekmesjes, en vervolgens afgedrukt met zwarte stempelinkt in een oplage van één enkel exemplaar.
Haas en Egel is een sprookje van de Gebroeders Grimm dat door Eva Stalinski opnieuw werd verteld en geïllustreerd, zodat het ook voor kinderen van nu weer echt relevant is geworden, want pesten, respect en discriminatie komen subtiel aan bod.
Haas en Egel.
Jan Vriends beschouw ik als een van de beste Nederlandse stripmakers – Roos Vink, een strip voor alle leeftijden, en de unieke humor van Janjaap die in allerlei opmerkelijke boeken te vinden is koester ik al jaren. Als je Vriends nu aan het werk wil zien, of je wil zijn werk eens “in het echt” zien, dan kun je van 12 december tot en met 16 januari terecht in de Cacaofabriek in Helmond. Het gaat om een dubbelexpositie van Vriends en illustratrice Medy Oberendorff, waarin de natuur de hoofdrol zal spelen. De panoramatekening met de boswandeling van Janjaap is er ook te zien, naast originele Roos Vink-tekeningen. Een aanrader!
Wat een werk! – Stripmaker Jan Vriends en illustratrice Medy Oberendorff – De Cacaofabriek Helmond
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 9 is een combinatie van optische illusies en een merkwaardig zoek- en kantelplaatje waarin je vogels kunt ontdekken die er bij elke kanteling weer anders uit blijken te zien. Inzoomen is hier ook aan te raden, want daar wordt hij bijna nog fascinerender van.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 9a moet het hebben van de licht- en schaduwwerking, waardoor de bollingen en hollingen ontstaan die je subtiel op het verkeerde been kunnen zetten als kijker. Afstand nemen en even wat langer kijken, dan valt alles vanzelf op zijn plek.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 9b is wellicht de weerbarstigste van de drie die ik je vandaag laat zien, maar als je even de tijd neemt om er wat langer naar te kijken zul je zien dat alles ook hier vanzelf op zijn plek valt. Hij lijkt chaotischer dan hij in werkelijkheid is.
Sinds scenarist Marc Legendre en tekenaar Charel Cambré Suske en Wiske van een kinderstrip hebben omgetoverd tot een felrealistische strip voor (jong)volwassenen lees ik de avonturen van Suske en Wiske, Sidonia, Jommeke, Lambik, professor Barabas en al die andere figuren weer met enorm veel plezier. Ook het nieuwe deel in de serie De Kronieken van Amoras is weer pure klasse.
De Kronieken van Amoras – De Zaak Sus Antigoon #1.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 8 heb ik gemaakt op het duurzame en tamelijk verbazingwekkende steenpapier, met zwarte stempelkussens, die weer een verbazingwekkend kleurenpalet laten zien. Inzoomen is in dit geval daarom juist ook wel aardig, want dan kun je pas goed zien wat voor verschillende kleuren die verschillende zwarte stempelkussens opleveren.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 8a is de laatste die ik maakte in een Moleskine-notitieboekje met blanco pagina’s, met eigenlijk te dun papier, maar wel erg goed papier, dus ik heb er wel steeds met plezier in zitten werken. Voor deze laatste grafiek in dit boekje heb ik naast zwarte stempelinkt ook een wit stempelkussen erbij gepakt.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 8b kun je het beste van een afstandje bekijken, dan kun je er vrij gemakkelijk wat desolate landschappen in herkennen. Maar feitelijk is dit gewoon een abstracte compositie die vooral bedoeld is om jou als kijker subtiel in verwarring te brengen, want perspectief en diepte, die liggen niet echt vast hier.
Largo Winch, excentrieke miljardair in spijkerbroek, is een strippersonage dat al in 1973 werd bedacht, maar dat met het drieëntwintigste deel, De Kármánlijn, helemaal in de eenentwintigste eeuw is beland, met tinmijnen die vooral voor smartphones werken, en miljardairs die uitstapjes naar de ruimte als hobby hebben. Largo Winch zelf deugt aan alle kanten, maar de andere miljardairs in dit verhaal deinzen nergens voor terug om hun doel te bereiken. Er vallen dan ook meteen een paar doden, en Winch moet alle zeilen bijzetten om ongeschonden uit de strijd te komen. Actueel, fantastisch getekend met een intelligent scenario. Een aanrader.
Largo Winch – De Kármánlijn.
Holly’s schilderijen – december 2021 – nummer 3 is er een die je van een afstandje moet bekijken en die je wat tijd moet gunnen. Ik zeg dat wel vaker, maar ook dit is echt weer een voorbeeld van meditatiekunst, waarbij je steeds meer gaat zien als je wat langer en aandachtiger blijft kijken.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 7 is een variatie op een thema, en hoewel hij alleen maar uit tinten zwart is opgebouwd is hij net zo fel en overtuigend als het schilderij hierboven, wat mij betreft. Ook hier loont het de moeite wat langer te kijken en een beetje afstand te nemen.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 7a moet je echt van een afstandje bekijken, want als je hier gaat inzoomen verlies je echt een groot deel van de magie van de glinstering en de geheimzinnige, vreemde dieptewerking die niet helemaal lijkt te kloppen.
Holly’s stempelgrafiek – december 2021 – nummer 7b is er een waar je juist het beste eerst even kunt inzoomen, want dan zie je het beste hoe ik hier met licht en schaduw in de weer ben geweest, en dan krijg je meteen wat meer greep op het totaalplaatje als je vervolgens weer uitzoomt.
