Vrijheid aflevering 11 – het elfde essay in deze reeks filosofische en autobiografische en daardoor tamelijk unieke essays van Ruud Moors. Dit keer gaat het vooral over de rol van opvoeding.
Richard Coray bouwde een kleine eeuw geleden in het meest woeste deel van de Alpen een groot aantal bruggen en viaducten onder soms vrijwel onmogelijke omstandigheden, wat hem bij ingenieurs over de hele wereld beroemd maakte. De spoortrajecten die hij mogelijk maakte kwamen bovendien op de Werelderfgoedlijst van Unesco terecht. Nu is er eindelijk een boek verschenen dat je als hommage aan de man kunt beschouwen en waarin zijn verbluffende werk onder meer in historische foto’s “under construction” te bewonderen is. Een geweldig boek.
Richard Coray -leven en werk – steigers voor bruggen en viaducten.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 29 is een combinatie van optische illusies en een zoekplaatje, waar de een alleen maar rotsen in ziet, maar de ander knusse beren en een derde vreemde gezichten. Kijk zelf maar eens wat je kunt ontdekken.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 30 werkt het beste van een afstandje, dan word je als kijker het mooiste uitgedaagd, want dan gaat het perspectief je in verwarring brengen en zie je in de schaduwen allerlei mensen en beesten opduiken. De kracht van suggestie verdwijnt hier echter als je gaat inzoomen.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 31 is vooral een spel met diepte en perspectief. Deze heb ik gemaakt op het bijzondere steenpapier, dat op een milieuvriendelijke manier, zonder water, gemaakt is van steen. Het is ietwat stug papier, dat perfect geschikt is voor grafiek, wat mij betreft.
Als ik aan machines en apparaten in de kunst denk zie ik de beelden van Jean Tinguely meteen voor me, en de strandbeesten van Theo Jansen, maar uit het ruim zeshonderd pagina’s dikke Machineboek blijkt dat die twee maar het topje van de ijsberg vormen – machines vormen een curieus en vaak krankzinnig hoekje van de beeldende kunstwereld.
Machineboek – een verzameling voor de kunst- en cultuurgeschiedenis van machines en apparaten.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 26 is een subtiel spel van optische illusies dat je het beste van een afstandje kunt bekijken. Neem er wel even de tijd voor, want het duurt ook bij deze even voor alles echt op zijn plaats valt.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 27 heb ik gemaakt met zwarte en witte stempelinkt, en deze is vrijwel abstract gebleven. Toch zitten er wat aardige verrassingen in als je wat langer en aandachtiger kijkt.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 28 lijkt wat slordig in elkaar gezet, maar als je even helemaal inzoomt blijkt dat enorm mee te vallen. Met deze laat ik opnieuw zien dat je door op één thema te variëren toch totaal verschillende resultaten kunt krijgen. Kijk maar naar de grafieken die ik je vandaag laat zien.
In juli 1943 begonnen de Engelsen en Amerikanen met achthonderd bommenwerpers Hamburg en zijn scheepswerven te bestoken met een bommentapijt, een beruchte strategie die later in meer Duitse steden dood en vernieling bracht, en onvoorstelbaar veel burgerslachtoffers. In de strip Inferno volgen we de bemanning van een van die bommenwerpers.
Inferno – De Hamburg-meridiaan
Corry van Binsbergen heeft al vaak bewezen dat de combinatie literatuur en muziek meer dan uitstekend kan werken, als je maar de juiste musici bij de goede literatuur zoekt. Monique de Adelhart Toorop schreef een dramatisch verhaal over een jongen in het vijftiende-eeuwse Indonesië en vond daar de perfecte musici bij – pianist en componist Pieter-Jan Cramer van den Boogaart, bassist Dion Nijland en drummer Nout Ingen Housz, die geen traditionele Indonesische muziek kozen, maar een veel avontuurlijker aanpak, waardoor het verhaal nog sterker wordt dan het al is.
Indra – een vertelconcert.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 23 heb ik gemaakt op bruin-beige papier met zwarte en witte stempelinkt. Het duurt even voor je hier greep op hebt, vermoed ik, maar als je de moeite neemt om even wat langer en aandachtiger te kijken zou dat geen probleem hoeven zijn.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 24 is een variatie op een thema, en dat wil in de praktijk zeggen dat je als kijker op verschillende manieren op de proef gesteld wordt – door wat optische illusies, en doordat er wat merkwaardige figuren verstopt zitten, die je soms alleen op afstand goed kunt zien – een grazende ezel bijvoorbeeld, of een zingende beer. Neem er dus even de tijd voor.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 25 is van een afstandje al interessant, maar deze wordt steeds fascinerender naarmate je verder gaat inzoomen. Gemaakt met een paar verschillende stempelkussens, wat de verschillende kleuren en grijstinten verklaart, en wat contrasterende stempels die een opmerkelijk landschap opleveren.
Pianiste Margarita Höhenrieder speelt de pianoconcerten van Ludwig van Beethoven al een leven lang, maar ze heeft na ruim dertig jaar pas het gevoel dat ze er genoeg “soul” en reflectie in kan leggen. Op drie dvd’s kun je kijken en luisteren naar de vijf pianoconcerten die ze de laatste jaren opnam met verschillende orkesten en dirigenten, waarbij haar warme, virtuoze, kristalheldere spel opvalt, maar ook de vloeiende samenwerking met orkest en dirigent. Ik heb nooit eerder zo van deze pianoconcerten genoten als hier, en dat wil wat zeggen.
Margarita Höhenrieder – Ludwig van Beethoven – The Piano Concertos.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 20 is een fraai staaltje van de kracht van suggestie, want wat je hier nu eigenlijk ziet is als je het goed bekijkt volstrekt onduidelijk, terwijl je toch het gevoel hebt dat je zit te kijken naar iets bekends. Kijk je wat langer dan zul je zien dat je wederom op verschillende manieren subtiel op het verkeerde been wordt gezet. Altijd leuk.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 21 is een tikkeltje weerbarstiger doordat hij wat losser in elkaar steekt, waardoor je er in eerste instantie wat minder snel greep op krijgt. Maar luie kijkers hebben we hier niet, neem ik aan, dus als je even wat langer kijkt lost dat probleem zich vanzelf op.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 22. De een ziet er mammoeten in, de ander vingers, een derde weer wat anders – dit is weer een merkwaardig zoekplaatje waar iedereen wat anders in blijkt te kunnen zien, wat ik altijd tamelijk fascinerend vind. Vooral omdat ik hem zelf vooral had gemaakt als een spel van optische illusies dat je op een heel andere manier aan het twijfelen zou moeten brengen.
De Belgische topviolist Wouter Vandenabeele maakte zijn vierde instrumentale Chansons-album, met opnieuw een andere bezetting – deze keer speelde hij met gitarist Tom Theuns, koraspeler Boa Sissoko en violiste Aurélie Dorzee de sterren van de hemel. Unieke, avontuurlijke, eigentijdse folk die met één voet in de traditie staat, en voor de rest in de hele wijde wereld. Een subliem plaatje.
Wouter Vandenabeele & Tom Theuns feat Aurélie Dorzee en Bao Sissoko – Chansons pour les oiseaux qui ne savent pas voler.
Er lopen varkens midden in Amsterdam, dankzij een nieuw project van kunstenaar Jaap de Ruig die een video-installatie heeft gemaakt waardoor een aantal ramen langs de Bloemgracht in Amsterdam ineens een varkenspoel zijn geworden. Een tentoonstelling met schilderijen onder de titel Het Vrolijke Varken kan gelukkig ook doorgaan in Studio BloemDwars, Bloemgracht 167 in Amsterdam. Open tot en met 30 januari, van donderdag tot en met zondag van 13.00 tot 17.00 uur.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 17 lijkt van een kleine afstand wel een reeks doorkijkjes naar een sneeuwlandschap, maar als je gaat inzoomen blijft er van die suggestie weinig over en hou je alleen een abstracte compositie over, die op zich ook fascinerend is.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 18 is een spel van optische illusies en schaduwen. Een beetje afstand nemen en even wat langer kijken, dan zie je meer dan je in eerste instantie zou denken.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 19 lijkt op het eerste gezicht wat weerbarstiger, maar als je de moeite neemt even wat langer te kijken en even wat afstand te nemen zul je zien dat dat enorm meevalt. Al word je als kijker ook hir weer op verschillende manieren subtiel op het verkeerde been gezet.
De aarde is onbewoonbaar geworden, en de laatste resten van de mensheid zijn in ruimteschepen op weg naar tien ver uit elkaar gelegen exoplaneten, waar menselijk leven mogelijk zou moeten zijn. Alleen worden die planeten meestal al door intelligent leven bevolkt, dus wat doet de mens dan? Veroveren. Conquests is de overkoepelende titel van een tiendelige reeks strips waarin we de mensheid niet van haar vriendelijkste kant leren kennen. Fascinerend is de reeks wel, omdat elke exoplaneet weer zijn eigen problematiek oplevert, en mensen altijd weer anders reageren. De delen 5 en 6 in de reeks zijn zojuist verschenen en als elke goede sf laten ze onze maatschappij vanuit een iets ander perspectief zien.
Conquests – 5 Enorus en 6 Adonaï.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 14 is een spel van optische illusies, dat lijkt te bestaan uit een reeks reliëfs. Pas als je echt inzoomt zie je hoe ik subtiel met licht en schaduw werk in deze grafiek. Wat langer kijken is aan te raden, en inzoomen dus ook, want dan bekijk je hem van een afstand ook weer anders.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 15 zit geraffineerder in elkaar dan je op het eerste gezicht zou denken. Ook hier kun je het beste even inzoomen als je er geen greep op kunt krijgen, want dan krijg je toch even een andere blik, en dan heb je wat sneller door waar de valkuilen zitten.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 16 lijkt wel een rijtje foto’s – iemand geloofde zelfs niet dat dit stempels waren, maar het is toch echt zo – dit zijn afdrukken van stempels die ik met een simpel afbreekmesje uit de grootste gum van het Tsjechische merk Koh-i-noor Hardtmuth heb gesneden. Zo zie je dat ik je op heel veel verschillende manieren op het verkeerde been kan zetten, want wat als dit een foto zou zijn – zoom in en vertel me dan wat ik gefotografeerd zou hebben?
Blacksad is een zwarte kat in mensenkleren en tegelijk John Blacksad, een privédetective die in een nieuw stripverhaal waarin de mensen allemaal door dieren zijn vervangen (daar ben je overigens zo aan gewend) onderzoek moet doen naar de wezelmaffia, waarvoor hij letterlijk ondergronds moet gaan. De bouwmeester van de metropool waar het verhaal zich afspeelt wil alles volplempen met autowegen en het openbaar vervoer afschaffen. De maffia speelt een rol, net als de burgemeester. Voldoende voor een parabel die een grimmige spiegel laat zien van onze huidige maatschappij. Verbluffend goede strip, prachtig getekend, en ondanks al die dieren beslist geen kinderstrip.
Blacksad – De maskers vallen – Eerste deel.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 11 is een combinatie van optische illusies en een vreemd zoekplaatje waarbij je zelf maar moet uitmaken waar je nu eigenlijk naar zit te kijken, vreemde brokken steen of toch iets anders?
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 12 lijkt van een afstand op een paar rijtjes bergketens, maar als je gaat inzoomen begin je toch te twijfelen. En dat is niet de enige manier waarop je hier subtiel op het verkeerde been wordt gezet als kijker. Neem er gerust even de tijd voor en kijk even wat aandachtiger.
Holly’s stempelgrafiek – 2022 – nummer 13 is de mest weerbarstige van de drie van vandaag, maar dat valt reuze mee als je even de moeite neemt wat langer te kijken. Dan zie je de vallende bladeren, en dan valt meteen ook alles op zijn plek. Hier zie je ook mooi dat de losse vakjes samenwerken, want als je inzoomt is er van die vallende bladeren weinig terug te zien dan wat fragmenten.
Ik heb het gevoel dan ik dit jaar bijna met een winterslaap begin, want ik ben nu al twee weken ziek, met griep, nierstenen en ander ongemak. Vandaag viel ik nog bijna van duizeligheid om, terwijl ik me gisteren al wat beter begon te voelen. Maar goed, ik pak alles langzaam maar zeker voorzichtig weer op.
Vrijheid – aflevering 10 is het tiende filosofische essay van Ruud Moors in deze reeks, dat dit keer gaat over de ontgroeningsrituelen bij studentenverenigingen, die vaak om vernederen draaien. Er gaat steeds vaker wat mis bij dat soort rituelen, met soms zelfs dodelijke gevolgen, waaruit Ruud de conclusie trekt dat het hier om ronduit fascistische praktijken gaat.
Park Jiha is een jonge Koreaanse componiste en multi-instrumentaliste die traditionele Koreaanse klanken weet te combineren met jazz en minimal music, en dat levert fascinerende muziek op die je niet zomaat in een hokje kunt plaatsen.
Park Jiha – The Gleam.
In de ons omringende landen gelden boekwinkels als essentiële winkels, terwijl in Nederland slijterijen als essentieel gezien worden, en boekwinkels niet. Dat geeft me het onbehaaglijke gevoel dat we in dit land niet door intellectuelen geregeerd worden, maar door alcoholisten.